Çanakkale Cephesi'nde askeri nakliye hizmetleri: Beşinci Ordu Menzil Teşkilatı

Birinci Dünya Savaşının kaderini belirleyen cephelerin başında hiç şüphesiz Çanakkale Cephesi gelmektedir. Dünya tarihinde kara, deniz ve hava savaşlarının yaşandığı ender cephelerden biri olan Çanakkale Cephesi; sonuçları itibariyle de Türk ve dünya tarihine yön vermiştir. Bu cephenin zaferle sonuçlanmasında muharip üstün mücadelesinin yanı sıra, zamanın icaplarına göre başarılı şekilde yürütülen geri hizmetlerinin etkisi büyüktür. Nitekim tarih boyunca kazanılan büyük zaferlerde, alınan isabetli kararlar, uygulanan mükemmel harekȃt planlarının yanı sıra muharip orduların her türlü lojistik faaliyetlerini eksiksiz yerine getirilmesiyle mümkün olmuştur. Çanakkale Cephesi'nde, muharip ordunun geri hizmet faaliyetlerinin sistemli bir şekilde yürütülmesi sağlamak amacıyla 5'inci Ordu Menzil Teşkilatı ihdas edildi. Bu teşkilat sayesinde ordunun insan kaynakları ve ordunun muharebe gücünü arttıran her türlü lojistik malzeme kısa sürede en uçtaki siperlere kadar noksansız olarak ulaştırıldı. Geri hizmetlerin başarılı şekilde yürütülmesi cephedeki ordunun harp kabiliyetini artırmış ve cephenin zaferle sonuçlanmasına büyük katkısı olmuştur. Bu çalışma, Türk ordusunun muharip gücünü teşkil eden 5'inci Ordu'nun lojistik faaliyetlerini yürüten 5'inci Ordu Menzil Müfettişliğinin kuruluş amacını, görev ve fonksiyonları ayrıntılı olarak incelemiştir. Böylece ordunun lojistik hizmetlerini yürüten menzil teşkilatının, harbin gidişatı üzerindeki rolü ve etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.