Çanakkale ilindeki kimi köylerde köy tipi kümes hayvanı yetiştiriciliğinin incelenmesi

ÖZET Bu çalışmanın amacı Çanakkale ilindeki köy tipi kümes hayvanı yetiştiriciliğini incelemek ve bu üretimin önemini ortaya koymaktır. Bunun yanısıra köy tavukçuluğundan elde edilen ürünlerin kent merkezindeki tüketiciler tarafından ne ölçüde sevildiğinin incelenmesi de hedeflenmiştir. Köy tavukçuluğunun yapılma sıklığı ve şeklinin köylerin sosyo-ekonomik durumu ile ilişkisini ortaya koymak için Çanakkale ilindeki yoksul, orta ve varsıl köylerde hane sayısının % 10'u ile anket yapılmıştır. Ulaşım olanaklarımıza göre belirlenen 12 adet köyde toplam 122 adet anket yapılmış, sorular ev hanımlarına yöneltilmiştir. Anket esnasında köy tavukçuluğunun nasıl yapıldığına ilişkin bilgiler toplanmış, tavuk eti ve yumurtanın besin değerine ilişkin sorular sorulmuş ve çeşitli hayvansal gıdaların tüketim miktarları öğrenilmiştir. Çanakkale Merkez' de bulunan iki süpermarkette 1 00 adet bayan tüketici ile anket yapılarak köy tavuğu ve yumurtası konusunda sorular yöneltilmiştir. Köy tavukçuluğuna ilişkin bulgular sayısal ve oransal olarak ifade edilmiştir. Kimi bulguların sosyo-ekonomik yapı ile ilişkisini ortaya koymak için Khi-kare analizine başvurulmuştur. Çeşitli hayvansal gıdaların yıllık ortalama bireysel tüketim miktarları hesaplanmış, günlük hayvansal protein tüketimi belirlenmiştir. Tüketim ile ilgili rakamlar varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Anket yapılan 12 köyde ailelerin % 84.4' ünün köy tipi kümes hayvanı yetiştiriciliği yaptığı, yetiştiricilerin de % 85 'inin sadece tavuk yetiştirdiği saptanmıştır. Tavukçuluk birimlerinin yaklaşık % 50' sinde anaç sürü büyüklüğü 6 adet ve daha azdır. Köy tavukçuluğu yapmada öncelikli amacın yumurta üretmek olduğu, tavukçuluktan elde edilen ürünlerin bir kısmını satarak gelir elde edenlerin oranının % 30 olduğu saptamıştır. Aile tavukçuluğu birimlerinin % 92 'sinde tavuklar için özel bir barınak bulunmaktadır, bu barınaklar küçük, toprak zeminli ve basit yapıdadır. Doğal kuluçka yöntemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Tavukların beslenmesinde tane yemler ve evsel atıklar bolca kullanılmaktadır, tavukların serbestçe dolaşarak yem ihtiyaçların karşılamalarına da izin verilmektedir. Karma yem kullanımı sınırlıdır. 44Köy tavukçuluğundan sağlanan proteinin toplam protein tüketimi içindeki payının % 18.3 olması bu üretimin önemini ortaya koymaktadır. Şehir merkezindeki tüketiciler belirgin bir şekilde köy tavuğu ve yumurtasını beğendiklerini bildirmişlerdir. 45