Çankırı Karatekin Üniversitesi araştırma görevlilerinin intihal algısı

Etik, genelde tüm toplumlar ve zamanlar için geçerli olan, doğru davranmayı ve yaşamayı sağlayan ilkeler bütünüdür. Buna göre mesleki etik de, kişileri ilgili meslek ve bilim alanının doğruları çerçevesinde hareket etmeye yönlendiren değerlerdir. Her alanda düzenleyici nitelik taşıyan etik ilkeler, akademik hayat ve araştırma sürecinden ayrı düşünülemez. Bilim, etik ilkelere uyularak, doğru ve güvenilir bir şekilde yapıldığı sürece toplumların gelişimine katkı sağlayacaktır. Bu anlamda bilim etiği kavramı akademik dünyanın bir parçasıdır. Sürekli olarak bilimsel araştırma etkinlikleri yürütecek olan akademisyenlerin mesleklerinin en başında bu etik ilke ve değerlerin farkında olmaları önemlidir. Bu nedenle akademisyenliğin ilk basamağında olan araştırma görevlilerinin bilim etiği konusunda doğru bir algı ve bilince sahip olmaları beklenir. İntihal, bilimsel araştırma yaparken etik ilkelerin göz ardı edilmesi sonucu ortaya çıkan ancak aynı zamanda bilim etiğinin ihlali gibi etik dışı akademik davranışa neden olan bir durumdur. En yaygın akademik sahtekârlık türlerinden birisi olan intihalin engellenebilmesi için içerik ve kapsamının özellikle akademisyenler tarafından tam olarak bilinmesi ve doğru algılanması gerekmektedir. Bu çalışma Çankırı Karatekin Üniversitesi'ndeki araştırma görevlilerinin intihal konusundaki algı, bilinç ve yaklaşımlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda, araştırmanın kapsamını Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde araştırma görevlisi kadrosunda görev yapmakta olan toplam 210 akademisyen oluşturmaktadır. Betimleme yöntemi çerçevesinde gerçekleştirilen araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan ankete 116 araştırma görevlisi yanıt vermiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, araştırma görevlilerinin intihalin kapsamı konusunda tam bir bilince ve doğru bir yaklaşıma sahip olmadıkları anlaşılmıştır. Araştırma sonucunda "İntihal konusunda bilinç eksikliği ve yaklaşım yanlışlıkları bulunan Çankırı Karatekin Üniversitesi araştırma görevlileri bilim etiği eğitimine gereksinim duymaktadırlar" şeklinde belirlenen hipotez doğrulanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda "bilim etiği", "araştırma etiği" gibi derslerin lisansüstü programlarda zorunlu olarak yer alması, gerekli eğitim ve cezai yaptırımların uygulanması ve aynı zamanda üniversite kütüphanesinin de intihal ve akademik sahtekârlıklar konusunda eğitim vermesi gerektiği önerilerinde bulunulmuştur.