Sermaye hareketlerindeki taşkınlık ve oynaklık

Geride bıraktığımız on yıllar uluslararası finansal işlemlerde ve gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye hareketlerinde görülmemiş bir artışa tanıklık etmiştir. Bu tez temel olarak sermaye hareketliğinde taşkınlık ve oynaklık olgularına odaklanmaktadır. Tezin ilk bölümü, sermaye hareketlerindeki taşkınlıkların tespit edilmesine yönelik sağ kuyruk birim kök testlerine dayanan yeni bir metodoloji, genelleştirilmiş en üst genişletilmiş Dickey Fuller (GSADF), önermektedir. Yaygın olarak varlık fiyatlarındaki balonların tespitinde kullanılan ve Philips vd. (2015) tarafından önerilen bu yöntem iki temel avantaj sağlamaktadır: bir serideki çoklu taşkınlıkları teşhis edebilmekte ve taşkınlık davranışını volatiliteden ayırdedebilmektedir. Varlık fiyatlarındaki balonların ve sermaye hareketlerindeki taşkınlıkların oluşmasındaki teknik ve kavramsal benzerlikleri göz önünde bulundurarak GSADF prosedürü gelişmekte olan 43 ülkenin net sermaye girişlerine uygulanmaktadır. Bu doğrultuda, 1995-2017 döneminde 727 bireysel taşkınlık, 130 farklı taşkınlık dönemi ve 4 küresel sermaye hareketleri dalgası tespit edilmektedir. İkinci bölüm sermaye hareketlerindeki taşkınlığı etkileyen faktörleri incelemektedir. Bu amaçla Fernandez-Val ve Weidner (2016) sapması ayarlanmış sabit etkiler probit modeli kullanılmaktadır. Sonuçlar, her ne kadar küresel faktörlerin ve bölgesel yayılmanın rolü olsa da yerel faktörlerin gelişmekte olan ülkelerdeki taşkınlık oluşumlarında daha etkin olduğunu göstermektedir. Üçüncü bölüm sermaye hareketlerindeki volatilitenin ölçümü ve analiz edilmesine odaklanmaktadır. Bu amaçla, yatay kesit bağımlılığı dikkate alan ve önemli etkinlik kazancı sağlayan Cermeño ve Grier (2006) DPD-CCV modeli kullanılmaktadır. 1995-2019 yılları arası 16 yükselen piyasa ekonomilerinden alınan panel veri seti kullanılarak elde edilen bulgular, net sermaye akımlarının seviyesi ve volatilitesinin büyük ölçüde küresel itme faktörlerinden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Ancak bu sonuçların sermaye hareketlerinin türüne (DYY, portföy yatırımları, diğer kredi akımları) göre değiştiği görülmektedir.