Çeşme yarımadası Akdeniz geçici sulak alanlarının florası ve ekolojik özellikleri

Birçok ülkede korunması öncelikli habitat tipleri (Annex code: 3170) arasında yer alan Akdeniz geçici havuzları, kuru ve ıslak fazın birbirini takip ettiği, yüksek koruma değerine sahip habitatlardır. Ülkemizde ilk kez bu çalışmayla ele alınan bu habitatlar Çeşme Yarımadasında 3 lokalitede (13 havuzda) biyoçeşitlilik ve ekololojilerinin ortaya konulması amacıyla çalışılmıştır. Bu amaçla arazi çalışmalarında havuzların toprak ve su pH- sıcaklık değerleri ölçülerek, alınan toprak örneklerinde fiziksel ve kimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Meteoroloji verileri değerlendirilerek alanın iklimi belirlenmiş, ayrıca flora elemanlarını belirlemek için bitki örnekleri toplanmış ve teşhis edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 45 familyaya ait 228 vasküler bitki taksonu tespit edilmiştir. Çalışılan alanın Nemli – Sulu – Kuruma – Kurak fazlar geçirdiği belirlenmiş olup, tespit edilen taksonların genellikle havuzlar etrafında kuşaklanma gösterdiği bulunmuştur. Çalışma alanımız volkanik kökenli andezit anakaya içeren, kireç, tuz ve organik madde bakımından fakir, asidik karakterli kolüvyal toprağa sahiptir. Buna ek olarak habitata özgü sembolik türleri (Pilularia minuta, Isoetes spec nova) içermesiyle Gölobası lokalitesi tipik Akdeniz geçici sulak alan olarak belirlenmiştir. Çalışma alandaki drenaj kanalları, RES enerji nakil hatları kaynaklı yangınlar, otlatma baskısı gibi antropojenik baskıların habitatı tehdit ettiği belirlenmiştir. Bu çalışma ile habitatın kilit türlerinden olan ve küresel ölçekte CR kategorisinde yer almasına rağmen ülkemizde koruma sınıfı bulunmayan Pilularia minuta için CR kategorisi önerilmiştir. Ayrıca Isoetes cinsinden şüpheli bir sucul eğrelti türü toplanmıştır. Habitatın üst zon karakteristiği olan Cistus monspeliensis ülkemizde VU kategorisinde yer almaktadır. Bu sebeple bu çalışma, hassas ve nadir türler içeren bu habitatlar için koruma önlemlerinin alınması ve bu alandaki çalışmaların artılması gerekliliğini ortaya koymuştur.