Çeviribilim terimlerinin incelenmesi

Çeviri, hayati bir olgudur. Milletlerin her açıdan gelişimine katkıda bulunan bir araçtır. Ülkemizde yapılan çeviribilim çalışmaları çoğunlukla diğer dillerdeki çeviribilim çalışmalarını takip ederek beslenmektedir. Çeviribilim alanında çok sayıda terim bulunmaktadır. Kaynak dilden Türkçeye çevrilen yahut çevrilmeye çalışılan terimlerle sıkça karşılaşılmaktadır. Bu terimler Türkçe olmasına rağmen açık mesajlar verememektedir. Bu terimlerin bazıları Türkçeye hiç çevrilmeden kullanılmaktadır. Bu terimler anlaşılmaz oldukları için çeviribilim çalışmalarını anlamak da güçleşmektedir. Bu tez çalışması kapsamında birinci bölümde çevri nedir ve nasıl olmalıdır konusu kısaca işlenmiştir. Bazı çeviribilimcilerin çeviri hakkındaki önemli görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde çevirinin dünyadaki, Türk dünyasındaki, Osmanlı devletindeki ve Türkiye Cumhuriyetindeki tarihi gelişimi hakkında bazı bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise tezin konusu çeviribilim terimlerinin incelenmesi olduğundan terim konusu ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise tezin asıl konusu olan çeviribilim terimlerinden 45 tanesi mercek altına alınmıştır. Bu terimler anlaşılması en güç olduğu savunulan terimler arasından seçilmiştir. Niçin anlaşılmadıkları açıklanmaya çalışılmış ve çoğunluğuna anlaşılır olduğu düşünülen terimler önerilmiştir. Terimlerin incelenmesinden sonra bu tezi destekleyici açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca yerel düzeyde bir çeviribilim kurulunun oluşturulması gerektiği ve bu kurulun çeviribilim terimlerini inceleme altına almaları gerektiği öne sürülmüştür. Böylece anlaşılamayan terimler için anlaşılması kolay terimler üretilebilecektir. Çeviribilim terimlerinin anlaşılır olması çok önemli bir husustur. Bu tez çalışması ile çeviribilim terimlerinin mercek altına alınması, uzman çeviribilimciler tarafından çeviribilim terimleri üzerinde geniş çaplı bir çalışma yapılması ve en önemlisi de bu terimlerin anlaşılmadığı gerçeğinin bir sorun olarak ortaya konulması amaçlarını taşımaktadır. Bu tez çalışması kapsamında mevcut çeviribilim terimlerinin anlaşılmazlığına dikkat çekildi ve bunun çözülmesi gereken bir problem olduğu vurgulandı. Ayrıca incelenen 45 terimin çoğunluğuna terim önerisi getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çeviri, çeviribilim, terim, çeviribilim terimleri.