Çevrimiçi oyun bağımlılığında rekabet ve kompulsif çevrimiçi satın alma davranışının ilişkisi

Çevrimiçi oyunlar, son yıllarda bünyelerinde barındırdıkları mikro işlem sistemleri, kozmetik ürünler ve premium içerikler aracılığıyla oyuncuları sürekli harcama yapmaya teşvik eden bir ekonomik yapıya dönüşmüştür. Bu durum, özellikle oyun bağımlılığı riski taşıyan bireylerde kontrol edilemeyen satın alma davranışlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Kompulsif çevrimiçi satın alma, bireylerin dürtüsel biçimde ve çoğu zaman gerçek ihtiyaçlarının ötesinde alışveriş yapma eğilimini ifade etmektedir. Oyun bağlamında bu davranış; karakter güçlendirme, görsel farklılaşma sağlama ya da oyun içi statü kazanma gibi motivasyonlarla pekiştirilebilmektedir. Rekabet unsuru, çevrimiçi oyunların temel dinamiklerinden birini oluşturmaktadır. Sıralama sistemleri, turnuvalar, liderlik tabloları ve oyuncular arası karşılaştırmalar, bireyleri sürekli olarak daha yüksek performans göstermeye ve diğer oyunculara üstünlük sağlamaya yönlendirmektedir. Bu rekabetçi yapı, bazı oyuncuların oyuna daha fazla zaman ve maddi kaynak ayırmasına neden olmakta ve oyun bağımlılığı riskini artırabilmektedir. Aynı zamanda rekabet baskısı altında kalan oyuncular, rakiplerine karşı avantaj elde etmek veya topluluk içinde prestij kazanmak amacıyla oyun içi satın alımlara yönelebilmektedir. Bu çalışmada, çevrimiçi oyun bağımlılığı ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ve rekabetçilik eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini çevrimiçi oyun oynayan bireyler oluşturmaktadır. Örneklem ise kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan, 18 yaş ve üzeri 276 katılımcıdan meydana gelmektedir. Araştırma, çevrimiçi oyun bağımlılığının bireylerin psikolojik sağlıkları ve sosyal yaşamları üzerindeki olası etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, artan bilgisayar kullanımı ve çevrimiçi oyun sürelerindeki değişimlerle birlikte, bireylerin bu etkilere maruz kalma düzeylerinin istatistiksel olarak belirlenmesi amaçlanmaktadır. Özellikle çevrimiçi oyun bağımlılığının, kompulsif çevrimiçi satın alma davranışını tetikleyici ve rekabetçilik eğilimlerini güçlendirici psikososyal sonuçları araştırılacaktır. Araştırma bulgularına göre Pearson korelasyon analizi sonucunda çevrimiçi oyun bağımlılığı ile rekabet arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r = .600, p < .001) saptanmıştır. Çevrimiçi oyun bağımlılığı ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasında ise pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki (r = .220, p < .001) bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre rekabet, çevrimiçi oyun bağımlılığındaki varyansın %36'sını açıklamaktadır. Kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ise çevrimiçi oyun bağımlılığındaki varyansın %5'ini açıklamaktadır. Bağımsız örneklem t-testi sonucunda cinsiyetin araştırma değişkenleri üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, çevrimiçi oyun bağımlılığının toplumsal ilişkiler, psikolojik sağlık ve kişisel gelişim üzerindeki etkilerini anlamayı amaçlayan araştırmalar arasında yer alarak, ilgili alanyazına katkı sunmayı hedeflemektedir.