Ceza hukukunda netice

Neticenin hareket teorilerine ve haksızlık içeriğine dayalı olarak istikrarlı bir tanıma kavuşturulması tüm suç teorisi için önem arz etmektedir. Tipiklik temelinde sınırları çizilmesi gereken netice "hareketin bir görünümü", "hukuki değerin zararı" veya "objektif cezalandırılabilme şartı" olarak nitelendirilemeyecektir. Doğal-nedensel teorinin neticeyi harekete bitiştirdiği ve her suçta bir netice aradığı suç yapısı günümüzde kabul edilmemektedir. Netice norm içeriğinde harekete bağlı ancak bununla birlikte bağımsız özelliklerini haiz ayrı bir objektif unsurdur. Hareket teorilerinin netice kavramını unsur niteliği dışında kullanması bu kavramın suç teorisinin farklı alanlarında da savrulmasına yol açmaktadır. Final hareket teorisinin hareket içeriğine yüklediği özgün içerikle birlikte, hareket değeri hareket suçlarında sübjektif ve objektif unsurları tek başına taşıyabilmektedir. Ayrıca finalist teorinin neticeye hareketten ayrı bir unsur olarak önemli bir teorik alan sağladığı da ifade edilmelidir. Tüm bunlara rağmen, neticenin farklı netice suçlarında tipiklik temelinde arz ettiği fonksiyonun başka hareket teorileri ile de desteklenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Haksızlık öğretileri açısından bakıldığında da, özellikle Armin Kaufmann okulunun neticeyi objektif cezalandırılabilme şartına indirgemesi ve tüm suçlarda haksızlık içeriğini hareket değeri ile tüketmesi ceza hukukunun temel ilkelerini tehdit eder hale gelmektedir. Failin hareket değeri ile ortaya koyduğu "tehlikeliliğin" netice suçlarını karşılayabilmesi mümkün değildir. Taksirli suçlarda özen yükümlülüğünün ihlali ile yetinmek ve netice suçlarında teşebbüs halinde suç tamamlanmış gibi faili cezalandırmak kusur ilkesi ve orantılılık ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Finalist teorinin suç teorisine kazandırdıklarının doğru yorumlanması mühimdir. Sadece bu şekilde hareket suçlarında hareket değeri, netice suçlarında ise hareket ve netice değerleri haksızlığı birlikte temellendirebilmektedir. Unutulmamalıdır ki, kanun koyucu tarafından öngörülen netice unsurunun ortaya çıkıp çıkmaması sadece faili değil, mağduru, toplumu ve hukuki barışa ulaşma ihtiyacını da ilgilendirmektedir. Dolayısıyla neticenin teorik temelden başlayarak, uygulamaya yansıyan tüm etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi gerekmektedir. En nihayetinde netice kavramının sınırlarını tipiklikle çizmek suç teorisinin diğer alanlarına da doğrudan sirayet etmektedir. Hareket suçları, tehlike suçları, mütemadi suçlar, ve aynı zamanda fiil, tipiklik, teşebbüs, içtima gibi birçok farklı konu bu kapsamda tekrar gözden geçirilmelidir. 765 sayılı mülga TCK rejimine hakim olan objektif sorumluluğun kaldırılmasında 5237 sayılı TCK'nın neticeye yüklediği anlam önemli bir rol oynamaktadır. Ortaya konan teorik perspektifler de karşılaştırmalı olarak 5237 sayılı TCK ve Alm.CK hükümleri ile geliştirilmiş, çalışmamız Yargıtay ve BGH kararları ile zenginleştirilmiştir.