Çift süreç teorisi ve adil dünya inancının travma üzerindeki etkisi

Travmatik yaşantılar, bireylerin yaşamlarına beklenmedik olarak nüfuz eden, zihinsel ve duygusal iyi oluşları üzerinde derin etkiler bırakan çok yönlü olgulardır. Bu tür travmatik deneyimler bireyin başa çıkma kapasitesini aşan, çoğu zaman bilişsel ve duygusal kapasitesinde bozulmalara veya aksamalara yol açan türde deneyimlerdir. Travmalar sadece travmatik olayı deneyimleyen bireyleri değil, bu deneyimlere ikincil olarak maruz kalan bireyleri de etkileyebilmektedir. Travmatik deneyimlerden ikincil olarak etkilenen bireyler, ikincil travmatik stres yaşayabilirler. Bu çalışmada, 18 yaş ve üzeri genel popülasyondan bireylerin bazı kişisel faktörlerinin, sezgisel/analitik düşünme biçimleri ile adil dünya inancının travma sonrası stres bozukluğu ve ikincil travmatik stres düzeyleri üzerindeki etkileri yanı sıra birincil ve ikincil travmatik stres arasındaki ilişki incelenmektedir. Araştırma verileri, 18 yaş ve üzeri 257 katılımcıdan Demografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Kişisel ve Genel Adil Dünya İnancı Ölçeği, Derin Düşünme Ölçeği ve DSM-V Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre birincil travmatik stresin ikincil travmatik stresi yordadığı, katılımcılardan birincil travmatik stres puanı yüksek olanların ikincil travmatik stres puanlarının da yükseldiği gözlenmiştir. Kişisel adil dünya inancının birincil ve ikincil travmatik stresi negatif yönde yordadığı saptanmıştır. Ancak genel adil dünya inancı ile birincil ve ikincil travmatik stres arasında anlamlı bir ilişki gözlenmediği bulgulanmıştır. Ayrıca elde edilen bulgular, analitik düşünme biçiminin birincil travmatik stresi negatif yönde yordadığını göstermiş ancak ikincil travmatik stres puanları ile derin düşünme puanları arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir.