Çin ve Rus çıkarlarının MENA ekonomisi üzerindeki etkilerinin politik ekonomisi

Ortadoğu ve Kuzey Afrika (OKA) Rusya ve Çin'in nüfuz göstergesi için hep ilgili alanı olmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde, Çin ve Rusya'nın bölge ülkelerindeki yatırımları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Aynı bölümün diğer kısmında ise bu yatırımların politik ekonomik bir analizi yapılarak Çin ve Rusya'nın bölgeye yönelik yatırım politikaları tartışılmıştır. Bu minvalde, İpek Yolu ve Bir Kuşak Bir Yol gibi projelerin gerek Çin ekonomisini gerekse bölge ülkelerinin ekonomilerini ne derecede etkilediği ve Çin ve Rusya yatırımlarının 2018-2022 yılları içerisinde hangi sektörlere yöneldiği analiz edilmiştir. Son olarak, Çin ve Rusya'nın tarihsel perspektifte OKA bölgesine yönelik politik motivasyonları küresel hegemonyal geçiş teorileri ile analiz edilmiştir. Bölge üzerinde Çin ve Rusya'nın politik motivasyonlarının temelleri, benzerlik ve zıtlıkları çalışmanın temel araştırma motivasyonlarından biri olmuştur. Bu araştırmanın ikinci bölümünde Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkerinin genel ekonomik yapısı ve bu ülkelerin globalleşmeye entegrasyonu değerlendirilmiştir. Rantçı devlet teorisinin ne olduğu ve konusu geçen ülkeler için ne gibi sonuçlar yarattığı araştırılmış; gelecekte bu ülkelerin ekonomik çeşitlendirilmelerini sağlamaları için alınması gereken tedbirler tartışılmıştır. Araştırmanın ana konusu olan OKA ülkelerinde Doğrudan Yabancı Yatırımların uluslararası ticarete ve ülkelerin ithalat ve ihracat oranlarına ne derece etki ettiği ampirik analizlerle test edilmiştir. Ampirik metod olarak Dinamik Panel Data modeli tercih edilirken; veri seti olarak 2011-2021 zaman kesiminde 11 ülkenin verileri kullanılmıştır. Ampirik analiz yapılırken bağımlı değişkenler ithalat ve ihracat rakamları olarak alınırken; bağımsız değişken ise doğrudan yabancı yatırım verileri tercih edilmiştir.