Cinsiyetçiliğin ve toplumsal cinsiyet rolü tutumlarının evlilik uyumu ile ilişkisi

Toplumun en küçük yapı taşı ailenin kurulmasında ilk adım evliliktir. Çiftlerin sağlıklı bir evlilik yürütmesini ve evlilik uyumlarını etkileyen çok sayıda etmen bulunmaktadır. Özellikle kadının iş gücündeki yerinin artmasıyla rollerde meydana gelen değişimler, evlilik ve aile araştırmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada; evli bireylerin cinsiyetçilik düzeylerinin ve toplumsal cinsiyet rolü tutumlarının, evlilik uyumu ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem büyüklüğü, güvenilir sonuçlara ulaşabilmek için G-Power programından yararlanılarak hesaplanmış ve örnekleme Manisa, İzmir ve Aydın illerinde ikamet eden 18 yaş üzeri, en az bir yıldır evli olan ve çiftten en az birinin çalıştığı 176 kadın, 124 erkek olmak üzere 300 evli birey dâhil edilmiştir. Veriler, bilgilendirilmiş onam sunularak ve gönüllük esasıyla bireysel yüz yüze anket uygulama yoluyla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği", "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği", "Çiftler Uyum Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formunu" içeren bir anket kullanılmıştır. Çalışmada, amaca uygun olacak şekilde betimsel ve ilişkisel analizler yapılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde; cinsiyetçilik, toplumsal cinsiyet rolü tutumları ve evlilik uyumu ilişkisinde cinsiyete, yaşa, çalışma durumuna, eğitim düzeyine, çocuk sahibi olma durumuna ve gelir düzeyine göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Genel olarak; eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumları ile evli bireylerin evlilikte bağlılıkları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. İstatistiksel analizlerin sonuçları evli erkek bireylerin evlilik uyumu ve toplumsal cinsiyet rolüne yönelik tutumlarının eşlerinin çalışma durumuyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Evlilik uyumunu ve alt boyutlarını en iyi açıklayan değişkenler eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çocuk sahibi olma, yaş, çalışma durumu ve toplumsal cinsiyet rolü tutumları olduğu saptanmıştır. Bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve gelecek çalışmalar açısından alana ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.