Civanperçemi (Achillea millefolium) ve melisa (Melissa officinalis) uçucu yağlarının gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus mykiss) üzerindeki anestezik etkinliğinin araştırılması

Bu çalışmada gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) civanperçemi (Achillea millefolium L.) ve melisa otu (Melissa officinalis L.) uçucu yağlarının anestezik etkileri araştırılmıştır. Denemede ortalama ağırlığı 50 g olan balıklar kullanılmıştır. Anestezik etkinliğin belirlenmesi için her iki uçucu yağ farklı konsantrasyonlarda hazırlanmıştır. Her balık için anesteziye giriş ve çıkış süreleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Daha sonra anestezik olarak etkili konsantrasyondaki uçucu yağların balık dokuları üzerindeki histopatolojik etkileri incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda melisa uçucu yağında ana bileşenlerin trans-caryophyllene, citral ve germacrene olduğu tespit edilmiştir. Civanperçemi bitkisinde ise ana bileşenler pinene, sabinene, trans-caryophyllene ve eucalyptol (1,8-cineole) olarak bulunmuştur. Genel olarak, melisa ve civanperçemi yağının konsantrasyonu arttıkça balıkların anesteziye giriş süreleri kısalmıştır. Gökkuşağı alabalıklarında derin anesteziye giriş ve çıkış süreleri ele alındığında, melisa uçucu yağının en ideal anestezik konsantrasyonu melisa uçucu yağı için 200 mg/L, civanperçemi için 400 mg/L olduğu tespit edilmiştir. Bu konsantrasyonlarda balıkların derin anesteziye giriş ve çıkış süresi melisa yağı için 117.67 sn ve 96.33 sn; civanperçemi yağı için 132.00 sn ve 225.67 sn olduğu saptanmıştır. Histopatolojik bulgulara göre her iki uçucu yağın solungaç, deri ve karaciğer üzerinde herhangi bir patolojik etki yaratmadığı belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında melisa ve civanperçemi yağlarının gökkuşağı alabalıkları için güvenli ve etkin bir doğal anestezik ajan olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.