Sivil toplum katılımı ve zayıf kurumlar: İstanbul'da kentsel genişleme örneği

İstanbul, 2009-2019 yılları arasında çeşitli kentsel dönüşüm projeleri ve mega projelerle çok yönlü bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönemde, kentin kuzey kısımlara doğru gerçekleşen kentsel genişleme, 3. Köprü ve Kuzey Marmara Otoyolu projeleri, 3. Havaalanı projesi ve Kanal İstanbul projelerinin tanıtılması ile hız kazanmıştır. Bu gelişmeler devlet ve sivil toplum arasında tepeden aşağı karar verme süreçleri, projelerin olası çevresel maliyetleri ve İstanbul'daki Kuzey Ormanlarının kaderi ekseninde bir gerginliğe yol açtı. 2009-2019 yılları arasındaki dönemi inceleyen bu tez, çevreci sivil toplum kuruluşlarının İstanbul'un çevre yönetimine katılım beklentilerinin nasıl değiştiği ve bu değişimin gayri resmi çevre hareketlerinin yükselişine etkileri nelerdir sorularına cevap aramaktadır. Bu tezde, çevreci sivil toplum kuruluşları ve sosyal hareketlerin üyeleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden ve geniş bir belge araştırmasından elde edilen veriler kullanılmaktadır. Bu verilere dayanılarak, bu tezde sivil toplum aktörlerinin, bu süreçlere sivil toplum katılımını sağlamakla görevli resmî kurumların artan zayıflıkları nedeniyle, bahsi geçen mega projelerin karar verme süreçlerine ulaşmaya çalışırken benzeri görülmemiş zorluklar yaşadıkları sonucuna varılmıştır. Karşılaştıkları kurumsal kilitlenmeler, kapasitelerini ve stratejilerini değiştirmiş ve sivil toplum aktörlerini daha çekişmeli örgütlenme biçimleriyle siyasi katılım aramaya teşvik etmiştir.