Kent hakkını talep etmek: Boyle, Tobar, ve Yamashita'nın eserlerinde Los Angeles temsilleri

Günümüzde kent, küresel sermayenin birikim süreçlerinde uygulanan neoliberal politikalar açısından giderek artan bir öneme sahiptir ve bu durum kent çalışmalarına yönelik disiplinler arası ilgiyi artırmaktadır. Kentsel alanların hızla metalaştırılması, soylulaştırılması ve özelleştirilmesinin yol açtığı sorunlar ve kentlilerin yaşadığı zorlukların yanı sıra, kentli olmanın getirdiği fırsatlar da kent çalışmalarının merkezinde olan tartışma konularıdır. Kentli olma bilinci, doğru yerde ve zamanda, çatışma ve direniş mekanları üretme yoluyla önemli bir politik araç olabilmektedir. Bu tez, çağdaş Amerikan edebiyatının üç örneğine; T. C. Boyle'nin The Tortilla Curtain (1995), Hector Tobar'ın The Tattooed Soldier (1998) ve Karen Tei Yamashita'nın Tropic of Orange (1997) romanlarına bu açıdan yaklaşır ve kapitalist mekan ve gündelik hayat üretim süreçleriyle, bu koşullardan doğan bir direniş biçimi olarak kent hakkı mücadelesini üç metin üzerinden izler. İlk kez Henri Lefebvre tarafından ortaya konulan kent hakkı fikri; etnik, cinsel ve sınıfsal kimliğin sınırlarının ardında ve kentin kaynaklarına bireysel erişimin ötesinde bir anlam taşır. Kent hakkı, devrimci eylem ve değişim potansiyeli taşıyan güçlü bir çatışma alanı olarak kentin yeniden üretilmesidir. Bu fikir çerçevesinde; sanat ve edebiyat, gündelik hayattaki direnişler ve yaratıcı deneysellikle işbirliği içine girdiğinde, modern kapitalizmin baskın mekansal düzenini sarsabilir ve devrimci bir gelecek için olanaklar tasarlayabilir. T.C. Boyle'nin The Tortilla Curtain, Hector Tobar'ın The Tattooed Soldier ve Karen Tei Yamashita'nın Tropic of Orange romanlarının mekânsal çerçevesinin merkezinde yer alan kent politikası, özellikle; göç, evsizlik ve sosyal adalet konularına, Los Angeles kenti üzerinden odaklanır. Her üç roman da, bu kenti hem küresel kapitalizmin stratejik bir alanı olarak hem de iktidar mekanizmalarına karşı üretilen bir direniş mekanı olarak tasarlar ve toplumsal değişim getirebilecek ortak bir buluşma noktası olarak kent hakkı fikrine işaret eder. Neoliberal kentleşme politikalarının yansıması olarak kentin alt katmanlarında birikmekte olan gerilimin izini süren bu üç metin, kentlilik bilincinde birleşerek, kapitalist kentin yabancılaştırıcı ve ayrıştırıcı mekanizmalarına karşı yaratıcı ve devrimci bir alternatif kent yaşamını araştırır. Bu açıdan, söz konusu metinler kültür ve politika alanında geniş bir yelpazede süre gelmekte olan kent hakkı tartışmalarına önemli bir katkıda bulunmaktadır. Lefebvre'nin, alternatif kent ve gündelik hayat tasarılarında sanat ve edebiyatın oynadığı rolle ilgili fikirlerinden yola çıkan bu tez, her üç edebiyat metninin mekânsal düzlemini inceleyerek, kent çalışmaları ve edebi eleştiri alanları arasındaki bağları güçlendirmeyi ve kent hakkı tartışmalarına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kent, Mekan, Kent Hakkı, Mekan Üretimi, Los Angeles, Kent Bilinci, Direniş, Amerikan Edebiyatı, Henri Lefebvre, T.C. Boyle, Hector Tobar, Karen Tei Yamashita