Çocuk destek merkezlerinde yaşayan cinsel istismar mağduru kız çocuklarının sosyal kaygı düzeyleri

Bu tezin amacı Çocuk Destek Merkezlerinde Yaşayan cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerini inceleyerek bu merkezlerde çocuklara sunulan hizmetlerin çocukların ihtiyaçlarına cevap vermesine, verilen hizmetlerin niteliğin artırılmasına ve hizmet kalitesinin yükseltilmesine ışık tutmasıdır. Yapılan literatür taramasında merkezlerden hizmet alan çocukların merkeze geliş nedenleri benzer ise de özelinde her çocuğun bu davranışı yapma şekli, yapılan davranışın etkileri, çocuğun kendisinin bu davranıştan etkilenme derecesi, gelişimsel özellikleri v.b. farklılık gösterdiğinden her çocuğa sunulan hizmet de bu değişkenler göz önünde bulundurularak oluşturulan bireysel bir plan çerçevesinde verilmektedir. Cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerine yönelik yapılmış doğrudan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda araştırmada cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeyleri ele alınmıştır. Bu çalışma, nicel araştırma metoduyla gerçekleştirilmiş olup araştırma modeli olarak tarama modeli kullanılarak 416 çocuğa ulaşılmıştır. Araştırmada ergenler için sosyal kaygı ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğe ek kişisel bilgi formları düzenlenerek demografik bulgulara ulaşılmıştır. Katılımcıların sosyal kaygı düzeyleri Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) aracılığıyla ölçülmüştür. Elde edilen bulgularda cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerinde farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Cinsel istismar mağduru çocuklara yönelik yapılan çalışmada yaş, cinsiyet, eğitim, gelir durumu gibi değişkenlerinin çocukların sosyal kaygı düzeylerinde etkili olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan çocuklardan %40,3 örgün öğretimin dışında kalarak açık ilköğretime yada açık lisede öğrenimlerini devam ettirmektedir. İstismarın en önemli sonuçlarından biri de mağdurun eğitim dışı kalarak eğitimlerini açık öğretimden devam ettirmeye çalışmalarıdır. Bununla Araştırmaya katılan çocukların olumsuz değerlendirilme korkusu ile genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişki bulunmuştur. Bu durum açık olarak göstermektedir ki olumsuz değerlendirme korkusunu yenemeyen çocuklar genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duymakta ve bu durum yeni sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk yaratmaktadır. Farklı yaş grupları arasında sosyal kaygı ölçeği kullanılarak yapılan çalışmada yeni sosyal ortamlarda korku ve huzursuzluk duyma açısından konu değerlendirildiğinde 15 yaş ve altı olanlarda genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma en fazla iken 17 yaş ve üstü olanlarda en azdır. Bu durum küçük yaşta istismara uğrayan çocukların yaşadığı travmayı çok zor atlatabildiğini ya da atlatamadığını göstermektedir. Ailesinin ortalama aylık geliri farklı olan gruplar arasında Olumsuz Değerlendirilme Korkusu açısından incelendiğinde ailesinin geliri 1500 TL altı olanlarda Olumsuz Değerlendirilme Korkusu en fazla iken 2500 TL üstü olanlarda en azdır. Sonuç olarak Araştırmaya katılan çocuklarda Ergenler İçin Sosyal Kaygı ölçeği ve alt boyutları için yapılan normallik analizine göre söz konusu puanların normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda; olumsuz değerlendirilme korkusu, genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma, yeni sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma oranları normal dağılım göstermemektedir.