Çocuk hastalarda hipertansiyon ve bağırsak mikrobiyota ilişkisi

GİRİŞ ve AMAÇ: Hipertansiyon, kan basıncını belirleyen ve birbiriyle etkileşen birçok faktör olması nedeniyle tek bir etiyoloji veya patofizyolojik mekanizmanın sorumlu olmadığı multifaktöriyel bir hastalıktır. Mikrobiyotanın fonksiyonel ve kompozisyonel değişikliğinin birçok hastalıkla ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Mikrobiyota ve kan basıncı arasındaki bağlantı oldukça karışıktır. Mikrobiyotanın kan basıncını direkt ya da indirekt yollarla etkileyebileceği düşünülmektedir. Bağırsak bakterilerinin miktarında meydana gelen değişim ile; lipid hidrolizinde artma, kalori alımında artma, glukozun geri emiliminde artma, gastrin salınımında artma, TMAO'da artma ve kısa zincirli yağ asitlerinde azalma meydana gelir. Tüm bunların yol açtığı karmaşık mekanizmalar ile de hipertansiyon gelişimine yol açar. Önlenebilir metabolik hastalıklardan olan hipertansiyonun patogenezi tam aydınlatılamamış olup, multipl etyolojik faktörden etkilendiği, mikrobiyota değişikliklerinin de bunlardan biri olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, primer hipertansiyonu olan bireyler ile sağlıklı bireylerin intestinal mikrobiyotası karşılaştırılarak farklılığın belirlenmesi hedeflenmiştir. GEREÇ/YÖNTEM: Çalışma Nisan 2021 ile Nisan 2022 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Hasta Çocuk Polikliniği'ne başvuran 18 yaş altı 20 sağlıklı çocuk ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nefroloji Polikliniği'ne başvuran 18 yaş altı 20 primer hipertansiyon hastası arasında yürütüldü. Tüm istatistiksel analizler SPSS 23.0 paket programı kullanılarak yapıldı. BULGULAR: Çalışmaya 18 yaşından küçük 20 sağlıklı kontrol ve 20 hipertansiyon hastası çocuk dahil edildi. Çalışmada yaş, boy, ağırlık, VKİ gibi demografik özellikler açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Hastaların özgeçmiş özellikleri sorgulandığında hasta ve kontrol grubunda doğum şekli ve doğum haftası açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Hastaların soygeçmiş özellikleri sorgulandığında hipertansif çocukların ailelerinde HT varlığı istatistiksel olarak daha anlamlı saptandı (p<0.05). Hastaların kullandıkları tedavi yöntemleri değerlendirildiğinde tamamının nonfarmakolojik yöntemlerle tedavi aldığı, farmakolojik tedavi alanların çoğunlukla monoterapi ile kontrol altında olduğu ve en sık kullanılan ilaç grubunun ACEI olduğu saptandı. Hasta grubunda laboratuvar sonuçları incelendiğinde hasta grubunun çoğunda ürik asit yüksekliği saptanırken daha az bir kısmında lipid profilinde yükseklik, 24 saatlik idrarda proteinüri saptandı. Hipertansiyon hastaları uç organ hasarı açısından incelendiğinde renal hasar hiçbirinde görülmezken, LVH %45'inde ve HTRP %5'inde saptandı. Hasta ve kontrol gruplarının mikrobiyota çeşitliliği karşılaştırıldığında; tüm taksonomik birimlerde (alem, şube, sınıf, takım, aile, cins) çeşitliliğin hasta grubunda amlamlı düzeyde daha az olduğu görüldü (p<0.05). Hasta ve kontrol grubu alem düzeyinde değerlendirildiğinde Bacteriodes ve Firmicutes hasta grubunda anlamlı düzeyde düşük saptanmışken Proteobacteria ve Firmicutes/Bacteriodes oranı hasta grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sınıf düzeyinde incelendiğinde negativicutes oranı hasta grubunda anlamlı düzeyde düşükken aile düzeyinde değerlendirildiğinde enterobacteriaceae oranı hasta grubunda yüksek saptanmıştır (p<0.05). Hasta ve kontrol grubunun Shannon ile Simpson endeksi değerlendirildiğinde hasta grubunda daha düşük saptanmış ve istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0.05). SONUÇ: Çalışmamızda sağlıklı bireyler ve hipertansif bireyler arasındaki mikrobiyota çeşitliliği gösteren veriler sunulmaktadır. Hipertansif bireylerde mikrobiyotadaki çeşitliliğin azalması disbiyozisin önemini vurgulamaktadır. Bu bulgular ışığında disbiyozisin engellenmesiyle hipertansiyonun önüne geçilebilir ve yeni tedavi modaliteleri geliştirilebilir.