Çocuk yoğun bakım ünitesinde akut solunum yetmezliği tanısı ile takip edilen hastaların değerlendirilmesi

Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Akut Solunum Yetmezliği Tanısı İle Takip Edilen Hastaların Değerlendirilmesi Amaç: Akut solunum yetmezliği çocuk yoğun bakım ünitelerinin en önemli yatış nedenlerinden biridir. Akut solunum yetmezliğinin temel tedavisi oksijendir. Hastaların bir kısmında hızlı yanıt alınırken, diğer kısmı mekanik bir solunum desteğine ihtiyaç duyar. Çalışmamızda çocuk yoğun bakım ünitesinde akut solunum yetmezliği nedeniyle tedavi alan etiyolojisi, vital ve laboratuar bulguları, kan gazı parametreleri, solunum desteği, verilen tedaviler, hastalarda komplikasyon gelişip gelişmediği ve tedavi başarısının göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2021 - Aralık 2022 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde akut solunum yetmezliği (ASY) nedeniyle tedavi alan 116 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların bilgilerinin prospektif olarak takip edileceği veri kayıt formuna hastaların demografik özellikleri, yoğun bakım mortalite skorları, akut solunum yetmezliğine neden olan ve altta yatan kronik hastalık, gelişen solunum yetmezliği tipi, pnömonili hastalarda PRESS, bronşiyolitli hastalarda mRDAI skoru, tedavi boyunca vital bulgular (nabız, solunum sayısı, SpO2, FiO2), SpO2/FiO2 oranı, hız-oksijenizasyon indeksi (ROXI) ve variabilitesi (ROXV), kan gazı parametreleri, uygulanan solunum desteği ve medikal tedaviler, beslenme başlama zamanı, sedasyon ve kas gevşetici uygulama süresi, görüntüleme yöntemleri, yoğun bakımda ve hastanede yatış süresi, komplikasyonlar ve mortalite kaydedildi. Bulgular: Çalışmamıza 51 (% 44)'i kız, 65 (% 56)'i erkek olmak üzere median yaşı 23 ay (yaş ortalamaları 44,6±53,2 ay) olan 116 hasta dahil edildi. Çocuk yoğun bakıma yatan hastalarda akut solunum yetmezliği oranı %13,8 idi. En sık görülen ASY nedenleri yabancı cisim aspirasyonu (n=51 % 44) ve pnömoni (n=47 % 40,5) idi. En çok tip 1 solunum yetmezliği (% 98,3 n=114) tespit edildi. Hastalarımızın 102 (% 87,9)'si ilk 48 saatte beslendi. Tedavi boyunca nabız, solunum sayısı, SpO2, SpO2/FiO2, ROXI ve ROX-V'de 1. saatten itibaren anlamlı bir değişiklik görüldü (p<0,001). Hastalara uygulanan invaziv ve non-invaziv (RM, YANKO, NİMV) solunum desteği bulgularına göre solunum desteğinin başarısız olmasını öngörmede S/F 0. saat, p-ROXI 0. saat ve p-ROXV 1. saat değerlerinin cut-off (eşik) değerleri sırasıyla >152; >62,2 ve >46,2 olduğu saptandı. Tedavi sırasında 6 (% 5,2) hastada komplikasyon gelişti. Hastalarımızın 7 (% 6)'si eksitus oldu. Sonuç: Akut solunum yetmezliği olan çocuk hastalarda erken tanı ve tedavi son derece önemlidir. ASY'i olan çocuklara birçok oksijen verme yöntemleri uygulanmaktadır. Oksijen verme yöntemlerini değerlendirmek için non invaziv ve yatakbaşı hesaplanan S/F oranları ve p-ROXİ indeksi gibi parametreler başarızısızlığı ön görmede çok önemli rol oynamamaktadır, ancak bunların güvenirliliğinin ve etkinliğinin daha kesin bir şekilde belirlenebilinmesi için daha geniş kapsamlı randomize ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar sözcükler: Çocuk, Akut solunum yetmezliği, Oksijen, p-ROXİ.