Çocuklar için davranış değerlendirme kontrol listesinin Azerbaycan kültürüne uyarlanması

Bu araştırmanın amacı, 6-18 yaş Çocuklar İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği'nin (Uşaqlar Üçün Davranış Dəyərləndirmə Şkalası) (CBCL 6-18) Azerbaycan kültürüne uyarlanmasıdır. Araştırmanın örneklemi, 1. sınıftan -11. sınıf düzeyine kadar ortaokullarda öğrenim gören, 6-17 yaşları arasındaki 1232 (630 kız, 599 erkek) çocuk ve ergenden oluşmaktadır. CBCL'in Azerbaycan Formundan elde edilen verilerin kuramsal model tarafından açıklanabilme gücü doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) incelenmiştir. Birebir ile ilişkili sekiz faktörlü alternatif model için RMSEA uyum indeksi .09, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) CBCL Azerbaycan formu için .93 olarak hesaplanmıştır.Bir sıra uyum/uyumsuzluk indeksin birlikte değerlendirildiği modelin kabul edilebilir uyuma sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.İç tutarlılık katsayıları Toplam Problemler için .94, İçe Yönelim .87 ve Dışa Yönelim için .87 olarak hesaplanmışdır. Ampirik temelli problem alt testleri için hesaplanan iç tutarlılık katsayıları ise .62 ile .86 arasında değişmiştir. Ölçeğin kız-erkek öğrenciler ve 6-11/12-17 yaş için sendrom alt testlerinin toplam puanla olan korelasyonları hesaplanmış, kız ve erkek öğrenciler ve 6-11/12-17 yaş grupları için pozitif yönde ve anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Toplam Problem ile bütün sendrom alt testleri arasında korelasyonlar erkek öğrenciler için .68-.88, kızlar için ise .67-.88 aralığındadır. Bununla birlikte, Anksiyete/Depresyon, Sosyal İçe Dönüklük/Depresyon ile İçe yönelim, Saldırgan Davranışlar, Kurallara Karşı Gelme Davranışı problem alt testleri ile Dışa Yönelim arasında güçlü ilişki (r>.70) olduğu saptanmıştır. Erkek çocukların Dışa Yönelim ve Saldırgan Davranışlar alt testlerinde kızlardan anlamlı olarak daha yüksek ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Kız çocukların Sosyal İçe Dönüklük/Depresyon ve İçe Yönelim, erkeklerin ise Sosyal Sorunlar ve Düşünce Sorunları puanlarının yaşla birlikte artış gösterdiği, erkekler için Sosyal İçe Dönüklük/Depresyon ve İçe Yönelim puanlarının düştüğü belirlenmiştir(p<.05).