Çocuklarda non-steroidal anti inflamatuvar ilaç hipersensitivitesini ön gören faktörler

Non-steroidal anti inflamatuvar ilaç (NSAİİ)' lar, ilaçlara bağlı hipersensitivite reaksiyonlarının en sık nedenlerinden biridir. NSAİİ hipersensitivite tanısını öyküye dayanarak koymak çoğunlukla yanıltıcı olmaktadır. Bu nedenle gerekli durumlarda deri testleri ve/veya oral provokasyon testleri yapılmalıdır. Nisan 2013 ile Mart 2015 tarihleri arasında erken tip NSAİİ hipersensitivitesi öyküsü ile İnönü Üniversitesi Çocuk İmmünolojisi ve Alerjisi polikliniğine başvuran hastalar çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya, toplam 50 hasta alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların 22 (%44)' si kız ve 28 (%56)' i erkek idi. Hastaların ortanca yaşı 6 (1-16) idi. Daha öncesinde NSAİİ ile erken tip hipersensitivite reaksiyonu tarifleyen 13 hasta (%26) vardı. Sekiz (%16) hasta birden fazla NSAİİ grubuna karşı erken tipte reaksiyon tarifliyordu. Hastaların 7 (%14)' sine astım, 7 (%14)' sine alerjik rinit ve 8 (%16)' ine besin alerjisi eşlik ediyordu. NSAİİ'lara karşı gelişen erken tip reaksiyonların %50'si ilk 1 saat içerisinde gelişmişti. NSAİİ hipersensitivite öyküsü ile başvuran hastaların 28'ine deri prik /intradermal testler yapıldı. Toplam 13 (%26) hastada (2'si intradermal test sonucuna göre, 11'i oral provokasyon test sonucuna göre), NSAİİ hipersensitivitesinin olduğu ispatlanmış oldu. NSAİİ'lara karşı erken tip hipersensitivitesi olduğu ispatlanan hasta grubu ile hipersensitivitesi olmadığı ispatlanan hasta grubu tek yönlü analiz ile karşılaştırıldıklarında; oral provokasyon testi pozitif olan grupta, hastaların 6 yaşından büyük olması (p=0,006), ailelerinde NSAİİ hipersensitivite öyküsünün olması (p=0,039), birden fazla NSAİİ grubuna karşı erken tipte hipersensitivite öyküsünün olması (p=0,01) ve reaksiyonun ilaç alımından sonraki ilk 1 saat içerisinde ortaya çıkması daha fazla idi (p=0,004). Öyküden NSAİİ hipersensitivitesini ön gören bağımsız faktörleri belirlemek için lojistik regresyon analizi yapıldığında ise reaksiyonun ilaç alımından sonra ilk 1 saat içerisinde ortaya çıkması (OR: 22,81, 95%CI: 1,520-342,457, p=0,024) ve birden fazla NSAİİ grubuna karşı erken tipte hipersensitivitenin olması (OR: 22,85, 95%CI: 1,337- 390,554, p=0,031) gerçek NSAİİ hipersensitivitesini ön gören faktörler idi. iv Erken tip NSAİİ hipersensitivite öyküsü veren hastalarda; öyküye dayanarak tanı asla konulmamalı, gerekli hastalarda deri testleri ve oral provokasyon testleri yapılmalıdır. Tanıyı kesinleştirmek için deri testleri ve/veya oral provokasyon testleri mutlaka yapılmalıdır. Öyküde ilaç alımından sonra ilk 1 saat içerisinde reaksiyon gelişmesi ve birden fazla NSAİİ grubuna hipersensitivite öyküsünün olması, gerçek NSAİİ hipersensitivitesini ön gören faktörlerdir.