Çocuklarda periferik intravenöz kataterizasyon sırasında oyuncak ve çizgi film karakterli maske kullanımının ağrı ve anksiyete üzerine etkisi

Araştırma, 4-6 yaş arası çocuklarda periferik intravenöz kateterizasyon sırasında hemşirenin çizgi film karakterli maske takmasının ve çocuğun sesli, ışıklı bir oyuncak ile oynamasının, çocuğun ağrısı ve ebeveynin anksiyetesi üzerine etkisinin araştırılması amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Mart 2022 – Mart 2023 tarihlerinde İstanbul'da bir üniversite hastanesinin çocuk acil servisine başvuran 4-6 yaş arası çocuklar, örneklemini ise seçim kriterlerine uyan 120 çocuk (40 oyuncak grubu, 40 çizgi film karakterli maske grubu ve 40 kontrol grubu) oluşturdu. İlgili kurumdan kurum izni, etik kurul izni ve katılımcılardan onam alındı. Verilerin toplanmasında sesli ışıklı oyuncak, çizgi film karakterli maske, Tanıtıcı Bilgi Formu, Wong Baker Yüzler Ağrı Ölçeği (WBYAÖ), Visual Analog Skala (VAS) ve Durumluk Kaygı Envanteri (DKE) kullanıldı. Oyuncak grubu işlemden 1 dk önce oyuncak ile oynamaya başladı, çizgi film karakterli maske grubunda işlemi yapacak hemşire 1 dk önce çizgi film karakterli maske takılı olarak çocukla tanıştı. Kontrol grubunda girişimi yapan hemşire beyaz cerrahi maske taktı. Tüm gruplarda işlem sırasında anne çocuğun yanında yer aldı. Gruplar tanımlayıcı özellikler açısından benzerdi. İşlem sırasında deney gruplarındaki çocukların WBYAÖ puanları anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0,001). Annelerin değerlendirmesine göre işlem sırasında çizgi film karakterli maske grubunun VAS puanı kontrol grubundan düşüktü (p<0,001). Çocukların işlem öncesinde ve işlem sırasındaki WBYAÖ puanları ile ebeveynin çocuk için verdiği VAS puanları arasında istatistiksel olarak orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki vardı (p <0,001). Annelerin DKE puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Periferik kateterizasyon sırasında sesli ışıklı oyuncak ile oynamanın ve hemşirenin çizgi film karakterli maske takmasının 4-6 yaş arası çocukların ağrısının azaltılmasında etkili olduğu sonucuna varıldı. Çocuk acil servislerinde ağrılı girişimler sırasında 4-6 yaş arası çocukların ağrısını azaltmak amacıyla çocukların ilgisini çeken ve dikkatini başka yöne çekebilecek materyallerin kullanılması önerilir. Temmuz 2025, 75 Sayfa Anahtar kelimeler: Ağrı, Oyuncak, Çocuk, Figürlü Maske, Periferik İntravenöz Kataterizasyon