Çocukluk çağı duygusal ihmali ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz şefkat ve bilişsel-davranışsal kaçınmanın aracı rolü

Bu tez çalışmasında 550 genç yetişkin üniversite öğrencisinde çocukluk çağı duygusal ihmali ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz şefkat ve bilişsel-davranışsal kaçınmanın sıralı aracı rolleri ilişkisel tarama modeli temelinde incelenmiştir. Veri toplama aşamasına geçilmeden önce Bilgilendirilmiş Onam Formu ile katılımcıların onamları alınmış ve ardından Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Öz-Anlayış Ölçeği, Bilişsel-Davranışsal Kaçınma Ölçeği ile Kısa Semptom Envanteri katılımcılara sunulmuştur. Katılımcılara kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Veriler sosyal medya platformları aracılığı ile online ve yüzyüze olarak toplanmıştır. Veri toplama sürecinin ardından temel betimsel istatistik analizleri, korelasyon analizleri, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), IBM SPSS programı kullanılarak yürütülmüştür. Ardından tüm aracılık modeli PROCESS MACRO (Model 6) analizi ile test edilmiştir. Korelasyon analizlerine göre çocukluk çağı duygusal ihmali öz şefkat ile negatif; bilişsel-davranışsal kaçınma ve psikolojik belirtilerle pozitif yönde ilişkili olduğu, ayrıca, öz şefkatin bilişsel-davranışsal kaçınma ve psikolojik belirtilerle negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bilişsel-davranışsal kaçınmanın ise psikolojik belirtilerle pozitif yönde ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, çocukluk çağı duygusal ihmali düzeyleri ebeveynlerinin eğitim düzeyleri düşük olanlarda, kardeş sayısı 4 ve daha fazla olanlarda; 4. ya da daha sonraki sıralarda doğanlarda daha yüksektir. Öz şefkat düzeyleri düşük gelir grubunda ve günlük işlevselliği bozan yaşam olayının olması durumunda daha yüksektir. Bilişsel-davranışsal kaçınma düzeyleri düşük gelir grubunda; psikolojik belirti düzeyleri de düşük ve orta gelir grubunda yer alan katılımcılarda daha yüksektir. Son olarak, çocukluk çağı duygusal ihmali ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz şefkatın ve bilişsel-davranışsal kaçınmanın sıralı aracılık rolünün anlamlı olduğu anlaşılmıştır. Bulgular ilgili araştırmalar kapsamında tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları, gelecekteki çalışmalar ve alanda çalışan ruh sağlığı uzmanları için öneriler sunulmuştur.