Çocukluk çağı hipertansiyonu konusunda ailelerin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Giriş ve amaç: Tüm dünyada yaygın olarak görülen hipertansiyonun erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da sıklığı giderek artmaktadır. Hipertansiyon sıklığının giderek artıyor olması; çocukluk ve adolesan çağı obezitesindeki artış, sedanter yaşam tarzı, büyük şehirlerde yaşayan çocuklarda artan stresin yanı sıra aynı zamanda hipertansiyon farkındalığının artıyor olması ile de ilişkilendirilmektedir. Çocukluk çağı hipertansiyonu sıklığındaki artışa rağmen ailelerin bu konudaki bilgi düzeylerini değerlendiren yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu verilerden yola çıkarak çalışmamızda ailelerin çocukluk çağı hipertansiyonu konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmeyi hedefledik. Gereç ve yöntem: Araştırmamız 15 Ocak -15 Haziran 2018 tarihleri arasında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran ailelerle gönüllülük esas alınarak, yüz yüze anket çalışması şeklinde gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya 980 kişi (%75,1'i kadın %24,9'u erkek) katılmıştır. Katılımcıların %94,5'i evliydi. Bireylerin %25,7'si 1, %49,5'i ise 2, %20,1'i 3, %4,7'si 4 veya üzerinde çocuk sahibiydi. Katılımcıların %28,7' si üniversite mezunu idi; meslek açısından değerlendirildiğinde %51,6'sı ev hanımı idi. Katılımcıların 665'i il merkezinde yaşamaktaydı ve %37,3'ünün gelir düzeyi 2500 liradan fazla idi. Çocukluk çağında hipertansiyon olabilir mi sorusuna katılımcıların %55'i evet cevabını verirken %7,9'u hayır cevabını vermiş; %37'si ise fikrinin olmadığını; belirtmiştir. Katılımcıların %83,4'ünün 3 yaşından büyük çocuğu vardı ve ancak %25,6'sına rutin muayene sırasında tansiyon ölçümü yapılmış olduğu izlendi. Hipertansiyon ile ilgili bilgi edinme kanallarını önemli oranda aile-akraba ya da yazılı-görsel basın ve internetten oluşturuyordu. Katılımcıların 8 bilgi sorusuna verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve ortanca doğru cevap puanının 5 olduğu saptanmıştır. Sorulan 8 bilgi sorusundan herhangi 6 soru ve üzerinde soruya doğru cevap verenler 367 (%37,4) kişi; 5 soruya doğru cevap verenler 165 kişi (%16,8); 4 ve altındaki sorulara doğru cevap verenler ise 448 kişi (%45,8) olarak saptandı. Otuz bir kişinin (%3,2) hiçbir soruya doğru yanıt veremediği tespit edildi. Kadın ve erkekler arasında bilgi düzeyleri açısından farklılık saptanmadı. Yaş, gelir seviyesi ve eğitim seviyesi arttıkça bilgi düzeyinin de istatistiksel anlamlı olarak arttığı tespit edildi. Daha önce tansiyon ölçtürenler ve yakınlarında hipertansiyonu olan katılımcıların bilgi düzeyi yüksekti. Sonuç: Katılımcıların hipertansiyon konusunda bilgi düzeylerinin orta-düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Bireylerin eğitim düzeyleri arttıkça genel olarak bilgi düzeylerinin de arttığı tespit edilmiştir. Ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu olan hipertansiyonun çocukluk çağında da giderek yaygınlaştığı ve erişkin döneme yansıyan morbiditesi olduğu göz önüne alındığında; toplumca kabul görmüş ve uygulanabilir toplum tabanlı koruma ve eğitim projelerine ihtiyaç olduğu ortaya çıkmaktadır. Toplumun bilgilendirilmesi noktasında son derece önemli role sahip olan aile hekimlerinin bu noktada en etkin, ulaşılabilir, bilimsel ve güncel bilgileri sunabilecekleri düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: çocukluk, hipertansiyon, anne-baba, bilgi düzeyi