Çocukluk çağı yılan ısırıklarında laboratuvar ve klinik ilişkisi

Giriş ve Amaç: Türkiye ve dünya genelinde yılan ısırıkları, ciddi sağlık sorunlarına ve ölümlere yol açabilen önemli bir faktördür. Çocuklar, vücut kitle indekslerinin daha düşük olması nedeniyle yılan ısırıklarının yol açabileceği komplikasyonlara karşı yetişkinlere göre daha hassastır. Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na yılan ısırığı ile başvuran hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri incelenerek klinik ve laboratuvar ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma klinik ve retrospektif kesitsel bir araştırmadır. Çalışmaya 01 Ocak 2011- 31 Ekim 2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na yılan ısırığı ile başvuran hastaların verileri dahil edilmiştir. Hastalar hafif vakalar ve orta-ağır vakalar olarak iki grup halinde gruplandırılarak veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 88 hastanın 49 (%55,7)'u erkek ve 39(%44,3)'u ise kız idi. Olguların %51,1'i 6–11 yaş grubunda yer almaktaydı. En sık başvuru saati 12:00–17:59 (%37,5) aralığında, en sık başvuru mevsimi yaz (%61,4) olarak saptandı. Isırılan vücut bölgesi çoğunlukla alt ekstremiteydi (%67,1). Klinik bulgular arasında ağrı tüm hastalarda gözlenirken, kızarıklık (%76,1) ve ödem (%36,4) daha düşük oranlardaydı. Klinik evrelemeye göre olguların %28,4'ü Evre 1, %44,3'ü Evre 2, %14,8'i Evre 3, %12,5'i ise Evre 0 düzeyindeydi. Antivenom tedavisi hastaların %59,1'ine uygulandı. Kan ürünü kullanımı %10,2 oranında, alçı/atel uygulaması ise %30,7 oranında tespit edildi. Komplikasyon olarak en sık kompartman sendromu (%6,8) izlendi. Hafif (%40,9) ve orta-ağır (%59,1) olgular karşılaştırıldığında; kızarıklık, ekimoz ve nekroz gibi lokal bulgular ile antivenom uygulanması ve yoğun bakım ihtiyacı orta-ağır grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazlaydı (p<0,05). Selülit yalnızca hafif grupta gözlendi (p<0,05). Laboratuvar verilerinde, üre ve ALT düzeyleri orta-ağır grupta anlamlı düzeyde yüksek bulunurken (p<0,05), diğer hemogram, biyokimya ve koagülasyon parametrelerinde anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, çocukluk çağı yılan ısırığı vakalarında kızarıklık, ekimoz ve nekroz gibi lokal bulguların yanı sıra antivenom tedavisi gereksinimi ve yüksek üre/ALT düzeylerinin, orta-ağır klinik tablo ve komplikasyon gelişimiyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Yaz aylarında belirgin artış gösteren olgularda bu parametrelerin erken tanınması, yüksek riskli hastaların erken dönemde belirlenmesi ve tedavi yönetiminin etkinliğini artırma açısından önemli klinik katkılar sağlayabilir.