Çocukluk yaş döneminde çocuk acile ateş yakınması ile getirilen hastalarda hastalık şiddetini öngören ölçeklerin hastaneye yatışı ve hastalığın şiddet düzeyini saptamadaki etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Ateş, çocukluk yaş grubundaki hastaların acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Çalışmamızda ateş şikayetiyle getirilen hastaların ciddiyetlerini ve yatış kararlarını geriye yönelik olarak ölçeklendirme sistemleriyle değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak- Temmuz 2020 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çocuk acil servisine ateş yakınması ile başvuran, en az bir laboratuar tetkiki ya da radyolojik görüntüleme tetkikinin istendiği 602 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların bilgileri toplanıp geriye yönelik olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuar ve radyoloji tetkik sonuçları, klinik bulguları ile Pediatrik Erken Uyarı Skoru (PEUS), Modifiye Pediatrik Erken Uyarı Skoru (mPEUS), Pediatrik Yatış Riski Skorlaması II (PRISA II) ve Liverpool Hızlı Ardışık Organ Yetmezliği Skoru (LqSOFA) geriye yönelik olarak hesaplandı. Verilen medikal tedaviler, hastanede yatış süresi, yoğun bakım yatışları ve mortalite incelendi. Bulgular: Çalışmamıza 258 (%42,9)'i kız, 344 (%57,1)'ü erkek olmak üzere toplam 602 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 67,7±54,7 ay idi. Hastaların ortalama ateş süresi 2,5±3,6 gün olarak belirlenirken; evde ölçülen ateş ortalaması 38,4±0,6°C olarak tespit edilmiştir. Ateş şikayetiyle gelen hastalarda eşlik eden en sık şikayetler %47 hastada oral alım bozukluğu ile %41 hastada öksürük idi. Yatışı yapılan hastalarda en sık görülen yakınma solunum sıkıntısı idi. Çalışmamızda ateş yüksekliği ile yatış arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Hastalardan 377 (%62,6)'sinin ayaktan tedavi aldığı gözlenirken, 225 (%37,4)'inin yatışının uygun olduğu tespit edildi. En sık tedavi olarak hastaların 454'ünde (%75,4) intravenöz sıvı desteği uygulandı. Hastalardan 231 (%38,4)'inde 3 gün içinde yatış gerekliliği belirlendi. Yatışı yapılan hastalardan 185 (%82,2)'inin servise, 40 (%17,8)'ının ise yoğun bakıma yatışı yapıldığı saptandı. Yatışı yapılan hastalarda PEUS, mPEUS, LqSOFA ve PRISA II skorlarının, yatışı yapılmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu gözlendi. Yatışı değişkeni olarak incelendiğinde LqSOFA, PRISA II ve MPEUS skorlarının duyarlılıkları sırasıyla %30,22; %65,78; %82,22 olduğu gözlenirken; en iyi tanısal test performansı %93,33 duyarlılık ile PEUS skoru olduğu tespit edildi. PEUS, LqSOFA, PRISA II ve MPEUS skorlarının yatış bulguları için cut-off değerleri sırasıyla 6-5-0,5- 8 ve 5,5 olarak belirlenirken; yoğun bakım yatışları için cut-off değerleri sırasıyla 6-1-12-8 olarak belirlendi. PEUS, LqSOFA, PRISA II ve MPEUS skorlarının yoğun bakım yatışı ile ilişkisi değerlendirildiğinde duyarlılık sırasıyla %85, %52,5, %95 ve %57,5 olarak belirlenmiştir. Hastaların tedavi sonuçlarına bakıldığında 4 (%0,7) hastanın exitus, 587 (%97,5) hastanın taburcu olduğu, 11 (%1,8) hastanın ise yatış reddi sonucu taburcu olduğu gözlendi. Sonuç: Son yıllarda acil servislere başvuruların artması ve triyaj sistemlerinin kullanımın yaygınlaşması gerekliliği ile çocuk acil servislerine başvurularda en yaygın nedenlerden biri olan ateş şikayeti olan çocukların yönetiminde kullanılan skorlama sistemlerinin etkinliği araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, özellikle PEUS ve MPEUS skorlama sistemlerinin, hastaların acil servis yönetimine önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, LqSOFA ve PRISA II skorlama sistemlerinin de belirli düzeyde faydalı olduğu tespit edilmiştir. Çocuk acil servise başvuran hastaların yatış ve yoğun bakım ihtiyaçları ile ciddiyetlerinin belirlenmesine yönelik ileriye dönük çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar sözcükler: Çocuk acil, ateş, pediatrik erken uyarı skoru