Çocuklukta yaşanan duygusal ihmalin akademik başarı üzerindeki etkisinde öz-yeterlik ve duygu düzenlemenin rolü

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin çocukluk dönemlerinde yaşadıkları duygusal ihmalin, yetişkinlikteki akademik başarı düzeyleri ve akademik öz yeterlik algıları ile ilişkisini incelemektir. Ayrıca, bireyin duygu düzenleme becerilerinin bu ilişkiler üzerindeki düzenleyici (moderatör) etkisi olup olmadığı değerlendirilmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüş olup, veriler çevrim içi anket yoluyla Türkiye genelinde farklı üniversitelerden toplanmıştır. Örneklemi, 18 yaş ve üzeri üniversite öğrencileri oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ-33) – duygusal ihmal alt boyutu, Akademik Başarı Envanteri, Akademik Öz Yeterlik Ölçeği ve Duygu Düzenleme Ölçeği (ERQ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş ve Hayes'in PROCESS Macro (Model 7) kullanılarak düzenleyici aracılık analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, duygusal ihmal düzeyi arttıkça hem akademik başarı hem de akademik öz-yeterlik algısının anlamlı biçimde azaldığını göstermiştir. Ayrıca akademik öz-yeterlik, duygusal ihmal ile akademik başarı arasındaki ilişkide kısmi aracı bir rol üstlenmiştir. Model 7 analizine göre duygu düzenleme düzeyi arttıkça, duygusal ihmal ile akademik öz-yeterlik arasındaki anlamlı ve negatif ilişkinin daha da güçlendiği bulunmuştur. Genel olarak elde edilen bulgular, çocukluk dönemindeki duygusal ihmallerin üniversite öğrencilerinin akademik ve duygusal işlevselliklerini uzun vadede etkileyebildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda araştırmanın, duygusal ihmal öyküsü bulunan öğrencilerin hem akademik başarılarını hem akademik öz-yeterliklerini desteklemeye yönelik psikoeğitsel müdahalelerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.