Çok fonksiyonlu ve biyomimetik proprotein konvertazların (PPC) geliştirilmesi ve biyoteknolojik uygulamaları

Pankreatik ß-hücrelerinin otoimmün hasarı sonucu ortaya çıkan mutlak insülin eksikliğinde hastalar, mutlak veya göreceli bir insülin yetersizliğine karşı optimal glisemik kontrolün sağlanması için fizyolojik insülin salınımını taklit edecek ekzojen insülin uygulanmasına gereksinim duyarlar. Biyomimetik enzimlerin en büyük özellikleri, enzimlerin geri kazanımı ve geri kazanım özelliği olan enzimlerin tekrar kullanılabilirliğidir. Bu çalışmada; biyobenzer ilaç olan rekombinant insülinin üretim metodolojisinde yer alan rekombinant proinsülin mature insüline dönüşümünü katalizleyen mimik proprotein konvertaz enzim sentezi gerçekleştirilmiş ve aktivite çalışmaları yapılmıştır. Bu doğrultuda proinsülin-insülin dönüşümünü katalizleyen proprotein konvertaz enzimin aktif bölgesinde yer alan histidin, aspartik asit ve serin amino asitlerine monomerleşecek şekilde metakrilat fonksiyonel gruplar eklenerek moleküler baskılama teknolojisi ile Pyr-Arg-Thr-Lys-Arg-MCA molekülü kalıp olarak kullanılıp literatürde yer almayan mimik proprotein konvertaz enzimi sentezlenmiştir. Aktivite sonuçlarında Vmax 6,24 μmol/dak ve Km 3,23 olarak hesaplanmıştır. Sentezlenen mimik proprotein konvertaz enziminin 8 tekrarda aktivitesinde sadece %14 kayıp olduğu gözlemlenmiş olup, insülini oluşturan A ve B zincirlerini birleştirme yöntemiyle insülin üretme işlemindeki verim kayıplarının önüne geçilmesinin yanı sıra enzimatik proinsülin-insülin dönüşümündeki enzim üretim maliyetini azaltması beklenmektedir.