Çok kriterli karar verme tekniği ve trafik simülasyon yazılımları yardımıyla kavşak performans analizi (Erzurum ili örneği)

Erzurum İl'inde trafik hacminin ve ulaşım taleplerinin artmasıyla ana arterler üzerinde bulunan Yakutiye Belediye kavşağı, Havuzbaşı kavşağı ve Üniversite kavşaklarında iyileştirme ihtiyacı doğmuştur. Kavşaklarda yapılması düşünülen iyileştirmelerin trafik simülasyon programları kullanılarak önceden simüle edilmesi hem ekonomik açıdan hem de zaman açısından fayda sağlamaktadır. Bu çalışmada Erzurum kent merkezinde aynı koridor üzerinde bulunan üç kavşak ele alınmıştır. Ele alınan bu kavşaklarda gecikme süresi, yoğunluk, yakıt tüketimi, CO2 (karbondioksit), NOX (azot oksit), PM (partikül madde), VOC (uçucu organik bileşen), ortalama hız, duraklama süresi, seyahat süresi ve maliyet tasarım kriterleri olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında AIMSUN programı kullanılarak mevcut durum ve altı farklı senaryo oluşturulmuştur. Senaryoların simülasyon sonuçları Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden biri olan PROMETHEE yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve uygun senaryo seçimi sağlanmıştır. Çalışma sonuçlarından, gecikme süreleri için %30, yoğunluk için %9, yakıt tüketimi için %14, NOx için %8, PM için %17, durma süreleri için %32, seyahat süreleri için %11, VOX için %9 ve CO2 için %9'lara varan oranlarda azalmalar, ortalama hızda ise %13'lere varan artış elde edilmiştir. PROMETHEE yöntemine göre kavşak performans analizi yapılarak incelenen senaryolar içinde en yüksek öncelik değerine Senaryo 6 sahip olmuştur. Anahtar Kelimeler: Kavşak performans analizi, mikroskobik simülasyon, promethee