Çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS ve COPRAS kullanılarak finansal performans analizi: Borsa İstanbul'da işlem gören enerji sektörü firmaları üzerine bir araştırma

Günümüzde refah düzeyine erişmiş ve erişme yolunda olan tüm toplumlarda enerji gerek toplumsal gerekse ekonomik boyutta halkın ferah ve huzurunu olabilecek en yüksek seviyeye ulaştırma amacına hizmet eden en değerli unsurlardandır. Mevcut koşullar içerisinde bulunduğumuz zamanda gelişme konusunda büyük bir hızla ilerleyen teknolojik yeniliklerle doğru orantılı bir şekilde daha fazla ihtiyaç duyulmaya başlanan enerji kaynaklarına bağlı olarak sürekli gelişen, büyüyen enerji dünyası, tüm ekonomik sektörlerde gün geçtikçe daha da fazla tercih edilmeye başlamıştır. Söz konusu gelişmeler ışığında, enerji sektöründe hizmet veren kuruluşlara olan ilgi de hızla artış göstermiş ve bu sektörün firmaları daha fazla önem kazanmışlardır. Dünyanın değişen demografik yapısı sonucu artan nüfus ve azalan doğal enerji kaynakları, enerji sektöründe faaliyet gösteren firmaların enerji kaynaklarını artırma çabalarını daha da kritik hale getirmiştir. Bu çabaların, çevrenin, ekosistemlerin, yaşam alanlarının ve sağlık durumunun olumsuz etkilenmemesi gerektiği de önemlidir. Enerji sektörü, bir toplumun ekonomik gelişimi ve refahı açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, enerji sektöründeki tüm işletmelerin mali imkanlarının kuvvetli olması gerekmekte aynı zamanda bu alanda sergileyecekleri performansın hem ekonomik hem de toplumsal refah için büyük bir öneme sahip olduğu vurgulanmalıdır. Gerçekleştirilen çalışmanın amacı, enerji sektöründe faaliyetleri bulunan ve Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören mali açıdan en iyi derecelere sahip ilk 15 enerji şirketinin mali durumunu değerlendirmektir. Bu değerlendirme, çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) ve COmplex PRoportional ASsessment (COPRAS) metotları kullanılarak karşılaştırmalı bir şekilde yapılmaktadır. Bu çerçevede, 2019 yılından itibaren son beş yılın verileri kullanılarak, Borsa İstanbul'da işlem gören ve finansal verileri en iyi durumda olduğu görülen ilk 15 enerji şirketi incelenmiştir. İncelenen şirketlerin beş yıllık finansal verileri www.kap.org.tr web sitesinden temin edilmiştir. Toplanan veriler, önce TOPSIS ve COPRAS yöntemleriyle ayrı ayrı, ardından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.