Çok kültürlü ilkokullarda karşılaşılan sorunlarla ilgili tezlerin incelenmesi

Bu çalışmada farklı kültürlerden öğrencilerin bulunduğu çok kültürlü ilkokullarda yaşanan eğitim sorunları ortaya çıkarmayı amaçlayan tezler sistematik derleme yöntemiyle incelenmiştir. Bu tezlerin yılı, yapıldığı enstitü, anahtar kelimeleri, amaçları, araştırma yöntemleri, çalışma grubu ya da örneklemi, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, sonuçları ve önerileri tematik bir biçimde analiz edilmiştir. Çalışmada 2008-2023 yılları arasında ulusal tez merkezinde yayımlanan ve dahil edilme ölçütlerine uygun olan 75 yüksek lisans 2 doktora tezi incelenmiştir. Analiz sonucunda tezlerin yaklaşık %70'inin Türkiye'nin batısında kalan illerdeki üniversitelerin enstitülerince yürütülmüştür. Tezlerde anahtar kelime olarak kültür, çok kültürlülük, göç, göçmen, yabancı, sığınmacı gibi kavramların daha çok kullanıldığı belirlenmiştir. Yine incelenen tezlerde uyum, tutum, kimlik gelişimi, araştırmaları inceleme, sorunlar ve çözümler, öğretmen yeterlikleri, akademik başarı ve yetenek, öğrenci davranışları, yönetim, dil ve eğitim hizmetleri olmak birçok amaç çerçevesinde yapıldığı ortaya çıkmıştır. Bu tezlerin %64'ü nitel, %25'i nicel ve yaklaşık %12'sinin karma araştırma desenleriyle yürütüldüğü tespit edilmiştir. Tezler öğretmen, öğrenci, yönetici, veli, diğer kişilerin görüş ve gözlemlerine dayalı sorunları incelemiştir. Bu incelemelerde sadece bir gruptan görüş alan tezler olduğu gibi birden fazla gruptan görüş alana tezlere de rastlanmıştır. Bu tezlerin hemen hemen hepsinde amaçlı örnekleme yöntemi ile birlikte ölçüt, tabakalı, uygun örnekleme, kartopu ve kolay ulaşılabilir örnekleme, maksimum çeşitlilik örneklemesi gibi farklı örnekleme yollarının kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerde yer alan sonuç ve önerilerde ise temel ihtiyaçların karşılanması, öğretim programı, öğretme-öğrenme süreci, öğretmen yeterlikleri, ders materyalleri, öğrenme mekânı, iletişim, dil, uyum, öğrenci davranışları, iş birliği, rehberlik hizmetleri, akademik yetersizlikler, eğitim yönetimi, aile, ekonomik ve eğitim politikaları konularında sorunlar yaşandığı ve bunlara öneriler geliştirildiği ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Kültürlü Eğitim, Çok Kültürlülük, Çok Kültürlü Okul, Göç, Göçmen, Mülteci, Sığınmacı, Yabancı Öğrenci.