Çok partili döneme girişte (1946 - 1960) Türk oyun yazarlığının görünümü

Türkiye'deki siyasal yaşamın en önemli dönüm noktalarından olan Çok Partili Dönem'e geçiş, 1946 yılında Demokrat Parti'nin kuruluşuyla gerçekleşmiştir. 1950 ise, D.P.'nin yirmiyediyılhk C.H.P. iktidarına kesin olarak son verdiği tarihtir. D.P.'nin 27 Mayıs 1960'ta son bulan onyılhk iktidarı sadece siyasal alanda değil, toplumsal, kültürel ve ekonomik yaşamda da köklü değişimlere yolaçan bir süreç olmuştur. Böylesine keskin değişimlerin, insana ve topluma en yakın sanat dalı olarak tanımlanan tiyatro sanatını ve özellikle oyun yazarlığını etkilemesi ise kaçınılmazdır. 1946-1960 arasındaki ondört yıllık sürecin Türk oyun yazarlığı açısından önemi ve etkileri birkaç başlık altında toparlanabilir: Bu süreç öncelikle farklı kuşaklardan oyun yazarlarının bir buluşma noktasıdır. Sadece Meşrutiyet' in coşkulu yıllarını yaşamış olanlar değil, Cumhuriyet'in kuruluşuna tanıklık etmiş birçok yazar bu dönemde oyun yazmayı sürdürmüştür. Bunun yamsıra, günümüzde de oyun yazarlığını sürdüren ve 'olgunluk' dönemini yaşayan bazı yazarlarımız, 1950'li yılların 'Genç Kuşak1 oyun yazarları olarak anılmaktadır. Bu üç ayrı kuşağın varlığı, oyunlarda özellikle içerik düzeyinde bir zenginliğin de yolunu açmıştır. Tanzimat'tan beri süregelen toplumsal, kültürel ve ekonomik sorunlara ilişkin yaklaşımlar, 1940'lı yılların ikinci yarısından itibaren belirgin eğilimlere dönüşmeye başlamıştır. Öte yandan, insana ve topluma ilişkin bazı değerlerin ve kurumların 'evrensel' boyutlarıyla ele alınması da yine bu dönemin özellikle genç kuşak yazarlarında öne çıkan eğilimlerden birisidir. Ayrıca bu dönem, daha önceki kuşaklardan devralınan zengin ama dağınık malzemenin derlenip toparlandığı bir süreçtir. Etkileri günümüze kadar süren, Türk oyun yazarlığının belki de en dinamik dönemi olarak anabileceğimiz 1960'lı yılların oyun yazarlarının çoğu bu dönemde yetiştiği gibi, daha sonra ortaya çıkacak olan yeni yazarlar da ellili yıllarda atılan tohumların birer ürünüdür denilebilir. Ondörtyıl boyunca ortaya çıkan oyunlar kadar, en azından böyle bir sonuç bile Çok Partili Dönem'i Türk oyun yazarlığı tarihi açısından ilginç ve önemli kılan bir gelişmedir.