Çölyak hastalarında beslenme durumu, bağırsak geçirgenliği ve yaşam kalitesinin araştırılması

Amaç: Bu çalışmada çölyak hastalarında beslenme durumunu, zonulin düzeyleri ölçümü ile bağırsak geçirgenliğini ve yaşam kalitesini belirlemek amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Marmara Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji birimine başvuran 44 çölyak hastası ile tamamlanmıştır. Glutensiz diyete uyumunu belirlemek amacıyla 3 günlük ayrıntılı besin tüketim kaydı alınmıştır. Katılımcılar çalışmanın glutensiz diyete uyan (n=17) ve glutensiz diyete uymayan (n=27) olmak üzere 2 grubunu oluşturmuştur. Tüm hastaların besin tüketim kayıtları beslenme analiz programında analiz edilerek günlük enerji ve besin öğesi alımları belirlenmiştir. Hastaların antropometrik ölçümleri ve biyoelektrik impedans yöntemi ile vücut analizleri yapılmıştır. Zonulin düzeyleri ölçümü için hastalardan kan örneği alınmıştır. Anti-tTg ve anti-gliadin değerleri değerlendirilmiştir. Bireylerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini belirlemek için Çölyak Hastalarında Sağlıkla İlişkili Yaşam kalitesi anketi uygulanmıştır. Bulgular: Grupların enerji ve besin öğesi alımları arasında anlamlı fark bulunmamakta (p> 0,05) ancak her iki grupta da günlük beslenmede karbonhidrat ve posa alımı Türkiye Beslenme Rehberi'ne göre referans değerlerin altındayken, yağ alımı referans değerlerin üstündedir. Glutensiz diyete uymayan grupta serum zonulin düzeyi ve zonulin/total BCA protein oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,001 z= -3,47; p=0,002 z= -3,10). Glutensiz diyete uyan grupta anti-tTg antikoru ile zonulin arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (r= 0,515; p=0,034). Gruplar arasında yaşam kalitesi toplam skoru ve alt değerlendirme boyut skorları karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Glutensiz diyete uyum ile zonulin düzeyleri ve bağırsak geçirgenliğinde azalma olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Çölyak hastalığı, gluten, zonulin, beslenme durumu, yaşam kalitesi