Çölyak hastalığı ile ilişkili karaciğer hasarının değerlendirilmesinde cilt altı ve viseral yağ dokusu ölçümleriyle non-invaziv fibrozis skorlamaların (FIB-4, APRI, AAR) ilişkisinin incelenmesi

Çölyak hastalığı (ÇH), genetik yatkınlığı olan bireylerde gluten tüketimiyle ortaya çıkan otoimmün ve kronik bir ince bağırsak hastalığıdır. ÇH öncelikli olarak bağırsağı etkilese de, karaciğer dahil olmak üzere pek çok ekstraintestinal sistemi de etkileyebilir. Bu çalışma, çölyak hastalığı tanısı almış hastalarda karaciğer hasarını değerlendirmek için demografik ve metabolik verilerle birlikte non-invaziv fibrozis belirteçlerinin (FIB-4, APRI, AAR) ilişkisini araştırmayı amaçlamıştır. Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden 103 ÇH hastası ve 51 sağlıklı kontrol grubundan oluşan retrospektif bir kohort incelenmiştir. ÇH grubunda AST ve ALT düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken (p<.001) , glukoz, trigliserit, LDL, HDL, D vitamini ve HbA1c gibi metabolik parametreler ise kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p<.001 ila p=.009). Bununla birlikte, FIB-4, APRI ve AAR skorlarının hepatosteatoz şiddetini belirlemedeki performanslarının her iki grupta da düşük olduğu gözlemlenmiştir (p>.05). Çalışmanın bulguları, ÇH'deki karaciğer hasarının kendine özgü bir mekanizması olduğunu ve yaygın olarak kullanılan bu non-invaziv skorların karaciğer hasarını güvenilir bir şekilde yansıtmakta yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu sonuçlar, ÇH hastalarında karaciğer tutulumu değerlendirilirken bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.