Roald Dahl'ın Charlie and the Chocolate Factory adlı eserinin Türkçe çevirilerinin karşılaştırmalı bir analizi

Roald Dahl'ın Charlie and the Chocolate Factory (1964) adlı eseri, çocuklar tarafından yaygın olarak okunan, dünyaca ünlü bir çocuk yazını klasiği olarak kabul edilmektedir. Benzersiz hikaye anlatım teknikleri, biçemi, neolojizmleri ve merak uyandıran olay örgüleri, Dahl'ın dünyanın en seçkin çocuk edebiyatı yazarlarından biri olarak tanınmasını sağlamıştır. Bu nedenle, Charlie and the Chocolate Factory'nin (1964) aynı yayınevi için iki ayrı çevirmen tarafından nasıl çevrildiğini ve Türk çocuk yazını okuyucuları tarafından nasıl alımlandığını incelemek oldukça önemlidir. Bu çalışma, Raymond van den Broeck'in çeviri eleştirisi modeli çerçevesinde, çocuk yazını çevirisi ve çeviri eleştirisi alanında gelecekte yapılacak araştırmaların yolunu açma amacı ile kitabın kapsamlı bir çeviri analizini oluşturmayı amaçlamaktadır. Çocuk yazını çevirisi, okuyucu kitlesinin titizlikle değerlendirilmesini gerektirmektedir. Çocuklar için çeviri yapmak kolay bir iş olarak görülmektedir, ancak çocuk yazını çevirisi, en az yetişkin yazını çevirisi kadar karmaşık ve emek gerektiren bir alandır. Bu nedenle, Roald Dahl'ın Charlie and the Chocolate Factory (1964) adlı başyapıtı ve Makbel Oytay (1989) ve Celal Üster (2006) tarafından yapılmış iki Türkçe çevirisi, Broeck'in çeviri eleştiri modeli çerçevesinde analiz edilecek ve karşılaştırılacaktır. Bu model çerçevesinde, kitaptaki kültürel ve kültürlerarası unsurlar analiz edilecek, çevirmenlerin tercihleri ve kültürel ögeleri çevirirken çok sayıda çeviri stratejisi kullanmalarının olası nedenleri tartışılacaktır. Ayrıca, kaynak metindeki dil içi ve dil dışı ögelerin çeviri metinlere aktarımı incelenecek ve birbirleriyle karşılaştırılacaktır. Bu tezde, Aixela'nın öne sürdüğü çeviri stratejileri kapsamında, Broeck'in çeviri eleştirisi modeli temel alınarak çevirmenlerin tercih ettiği çeviri stratejilerinin belirlenmesi de amaçlanmaktadır. Çalışma sonuçları, kaynak metin ile hedef metinler arasında biçimsel, sözcüksel ve kültürel ögeler açısından önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır.