Yabancı dil olarak İngilizce öğrenen Türk öğrencilerin birinci ve ikinci dillerinde devinim eylemlerini kullanımları üzerine karşılaştırmalı bir çalışma

Son kırk yıldır araştırmacılar devinim olaylarına ve bu olayların tipolojik olarak farklı dillerdeki tanımlamalarına ilgi göstermişlerdir. Talmy (1985, 2000) ve sözcükleştirme örüntüsü bu ilginin temelini oluşturmuştur. Slobin'in (1996a) Konuşmak için Düşünme varsayımı, seçimleri ve sözdizimi yapıları tipolojik varyasyonlara göre değişebileceğinden sözcükleştirme örüntülerinin konuşmacıların devinim olaylarını ifade ettikleri şekiller üzerinde belli sonuçları olacağını önermiştir. Yabancı dil çalışmalarında özellikle de İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrenciler açısından kısmen daha az araştırma yapılırken, şimdiye kadar yapılan araştırmaların çoğu bu olayların ana dilde ifade edilmelerine odaklanmıştır. Bu boşluğu doldurmak için, bu çalışma, ölçeğini kavramsal çerçeve olarak Slobin'in konuşmak için düşünme varsayımı ve Talmy'nin eylem-çerçeveli diller / uydu çerçeveli diller dil sınıflandırması tarafından önerilen belirli bir dil tipolojisinde devinim anlamsal alanına sınırlayarak, yabancı dil edinimi sorununa bir açıklama getirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, İngilizce ve Türkçe olmak üzere iki dili sözcükleştirme örüntülerine göre sınıflandırarak ve özellikle dil üretimi ve dil kavrama verisi ortaya çıkarmak için tasarlanmış görevleri kullanarak, devinim eylemlerinin dilsel ifade farklılıklarını araştırmakta, devinim eylemlerinin bu iki dildeki dilsel kavramalarını karşılaştırmakta ve İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye çevrildiklerinde devinim eylemlerinin dilsel ifadeleri üzerindeki diller arası etkilerini ortaya çıkarmaktadır. Çalışmanın bazı sonuçları Jackendoff'un evrensel yaklaşımıyla (1990, 1996) aynı doğrultuda iken, bazıları da Whorf'un dilsel görecelik varsayımının (1956) bir uzantısı olan Slobin'in Konuşmak için Düşünme (1996a) varsayımını desteklemektedir. Bu sonuçlar dil öğretmenleri tarafından öğrencilerinin dil üretimi ve kavramalarını değerlendirirken kullanabilecekleri, dil öğrenenlerin algıları ve dilsel ifadeleri açısından kendilerine özgü sözcükleştirme örüntüleri hakkında önemli çıkarımlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: devinim eylemleri, eylem-çerçeveli diller, uydu-çerçeveli diller, sözcükleştirme örüntüsü, dilsel kavrama.