Kardiyopulmoner arrest hastalarda ekokardiyografi, doppler ultrason ve el ile nabız kontrolünün karşılaştırması

AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest (KPA) hastalarda ekokardiyografi (EKO), doppler ultrasonografi (USG) ve el ile nabız tespitinin etkinliğini karşılaştırmak GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma, Gaziantep Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı Servisi'nde 25.07.2016 ile 20.09.2017 tarihleri arasında yapılmış prospektif bir çalışmadır. Çalışmaya 16 yaşından büyük, EKO, doppler USG ve el ile nabız tespitinin ilgili klavuzlarda önerildiği gibi 10 saniyelik süre içinde ve aynı anda uygulanabildiği 137 KPA hastası dahil edildi. EKO ve doppler USG uygulaması USG kursu görmüş, sertifika almış ve çalışma öncesi en az 50 hastada pratik yapmış 2 kıdemli hekim tarafından gerçekleştirildi. EKO yapan doktor aynı zamanda Kardiyopulmoner Resusitasyonu (KPR) yönetti. EKO için Logiq P6 (GE Healthcare, 2008) kullanılırken, doppler USG amaçlı Philips (Affiniti 50G, 2016) marka USG cihazı kullanıldı. Hastaların ilk andaki, 15. dakikadaki ve sonlandırma anındaki EKO, doppler USG ve el ile nabız tespiti ile monitör bulguları kayıt altına alındı. İstatistiksel analiz için SPSS 18.0 programı kullanıldı. BULGULAR: 137 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %58,4'ü erkek (n=80), %41,6'sı kadındı (n=57). Genel yaş ortalaması 63,4±16,8 yıl (yaş aralığı 20-100) idi. Vakaların %72,3'ü (n=99) hastane dışı, %27,7'si (n=38) ise hastane içi KPA gelişen hastalardı. Vakaların %91,2'si (n=125) non-travmatik nedenlerden KPA gelişen hastalardı. Hastaların %21,2'sinde (n=29) spontan dolaşımın geri dönüşü (SDGD) sağlandı. Tüm hastalardaki ortalama KPR süresi 37,2±13,2 dakika olarak tespit edildi. SDGD olanlarda ortalama KPR süresi 22,9±17,1 dakika idi. İlk ritimlere bakıldığında %62,7'sinin asistol, %10,2'sinin ventriküler fibrilasyon/nabızsız ventriküler taşikardi (VF/nVT) ve %27 'sinin ise nabızsız elektriksel aktivite (NEA) olduğu tespit edildi. İlk, ikinci ve son bakıda EKO (sırasıyla; 4,76±2,19, 4,33±2,17, 3,68±2,14), doppler USG (sırasıyla; 9,59±2,37, 8,22±2,86, 7,60±2,83) ve elle nabzın (sırasıyla; 10,76±1,03, 9,72±3,01, 9,29±3,36) saniye cinsinden ortalama süreleri hesaplandı. ilk, ikinci ve üçüncü bakıda doppler USG ile nabız tespitinin yanlış negatiflik oranları (sırasıyla; %28,5, %12, %10,3) ve yanlış pozitiflik oranları (sırasıyla; %0,7, %2,6, %0,9) hesaplandı. SONUÇ: KPR'nin yönetiminde ve nabız tespitinde EKO, elle nabız tespiti ve doopler USG'ye göre daha etkilidir. EKO arrestin ikincil nedenlerinin tespitinde fayda sağladığı gibi, KPR deki duraklamaları da azaltmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Acil Servis, Kardiyopulmoner Arrest, Kardiyopulmoner Resusitasyon, Doppler, Ultrasonografi, Ekokardiyografi, Nabız Tespiti