Ashtanga Yoga uygulayıcıları arasında eşiktelik ve kolektif eşitlik kavramları

Yoga terimi, İndus Vadisi medeniyetlerinin ürünü olan çeşitli çilecilik uygulamalarını ve felsefî doktrinleri ifade etmek için kullanılır. Vedik dönemden günümüze, yoga uygulamalarının tamamı bünyelerinde törensel ögeler barındırır ve tarih boyunca din, siyaset, coğrafya, toplum, edebiyat ve kültür tarafından bu uygulamalar şekillenmiştir. Tüm bu faktörler bugün bilinen anlamıyla "modern yoga"yı oluşturur. Bu tez, bir Modern Postürel Yoga (MPY) okulu olan "Ashtanga Yoga"ya odaklanır; Ashtanga Yoga, Şri K. Pattabhi Jois tarafından Hindistan'ın Mysore eyaletinde kurulmuştur ve tüm dünyada binlerce insan tarafından her gün uygulanır. Disiplin, otorite ve adanma barındıran bir pratik olarak bilinir; aynı döneme ait diğer MPY okullarına kıyasla, gayret isteyen ve dönüşüm yaratan bir uygulamadır. "Modern" olarak anılmasına rağmen, "paraṃparā" geleneğini ve "tapas" kavramını içinde barındırır. Tapas, dönüşümün kaynağı olarak kabul edilen içsel ateştir; disiplin gerektirir. Paraṃparā, bilginin öğretmenden öğrenciye (guru'dan śiṣya'ya) doğrudan aktarımıdır; güven, itaat ve adanma gerektirir. Öğretmenin otoritesi, öğrencinin itaati ve uygulamaya duyduğu adanma, fiziksel gibi görünen bu pratiğin özünü deneyimleyebilmek için gereklidir. Bu çalışmada Ashtanga Yoga'nın paraṃparā kavramı ve katı fiziksel uygulamaları, van Gennep'in "geçiş törenleri" ile çözümlenir; Victor Turner'ın "eşiktelik (liminality) ve kolektif eşitlik (communitas)" görüşleri antropolojik yaklaşımın merkezine alınır ve pratik, Elizabeth De Michelis'in "seküler şifalanma ritüeli" ifadesi üzerinden incelenir. Sonuç gösteriyor ki, Ashtangiler (Ashtanga Yoga pratiği yapan kişiler), aralarında statü ve cinsiyet ayrımı olmadan, aynı sembolik dili ve aynı değerleri paylaşırlar. Diğer Ashtangiler birlikte pratiklerinin benzer etkilerini ve faydalarını deneyimleyerek, "kolektif eşitlik" oluştururlar. Yaygınca uygulanan bir MPY okulunun, tarihsel süreci ve uygulamalarıyla birlikte, "eşiktelik ve kolektif eşitlik" kavramlarıyla bağıntılı bir şekilde incelenmesi açısından, bu araştırma Türkiye'de ilktir. Anahtar kelimeler: Kolektif eşitlik, Eşiktelik, Geçiş Törenleri, Ashtanga Yoga, Yoga, Modern Postürel Yoga, Paraṃparā, Ashtangi, gelenek, asrîlik, topluluk, adanma, yetki, tâlim, itaat.