Bademde yüksek yoğunlukta genetik haritanın oluşturulması ve QTL analizi

Badem (Prunus dulcis (Mill) D.A. Webb), Rosaceae familyasındaki tek sert kabuklu meyve türüdür ve Türkiye için önemli sert kabuklu meyvelerinden biridir. Badem çeşit ıslah çalışmaları gençlik kısırlığı sebebiyle uzun zaman almaktadır. Bu nedenle, bu gibi sorunların üstesinden gelebilmek için moleküler çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Genetik bağlantı haritaları ve kantitatif özellik lokus analizleri, ekonomik öneme sahip ve ıslah verimliliğini artıran fenotipik karakterlerle ilişkili markör geliştirmek için oldukça önemli araçlardır. Bu çalışmanın amacı 1) bademde yüksek yoğunlukta genetik haritalar oluşturmak ve 2) ekonomik olarak önemli fenotipik karakterlerle ilgili QTL bölgelerini belirlemektir. Genetik haritalama ve QTL analizlerinde 'Gülcan-2 x Lauranne' ve 'Guara x Nurlu' populasyonları kullanılmıştır. QTL analizlerinde 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait 21 adet fenotipik karakterden elde edilen veriler kullanılmıştır. SSR, DArT ve SNP markörleri yoğun genetik haritalar oluşturmak için kullanılmıştır. 'Gülcan-2 x Lauranne' populasyonunda; Gülcan-2 ana genetik haritası toplam 3,338 marköre, 469.92 cM harita uzunluğuna ve 7.1 markör yoğunluğuna sahip olurken, Lauranne baba haritası ise 3,442 marköre, 6.23 markör yoğunluğuna ve 572.27 cM harita uzunluğuna sahip olmuştur. 'Guara x Nurlu' populasyonunda; Guara ana haritasında 2,563 markör, 443.92 cM toplam harita uzunluğuna ve 5.79 markör yoğunluğuna sahip olurken, Lauranne baba haritası ise 3,135 markör ile 6.14 yoğunluğa ve toplam 516.02 cM harita uzunluğuna sahip olmuştur. QTL analizlerinde sonucunda Gülcan-2, Lauranne, Guara ve Nurlu genetic haritalarında sırasıyla 12, 11, 23 ve 22 fenotipik karakterler ile ilişkili QTL bölgeleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma kapsamında elde edilen veriler bademde gelecekte yapılacak olan ıslah ve genetik çalışmalar için oldukça yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Badem, SSR, SNP, Genetik haritalama, QTL