Parkinson Hastalığı'na alternatif bir tedavi için nörosin enziminin kontrollü salımı

Parkinson Hastalığı (PH), motor ve non-motor belirtilerle ortaya çıkan yaygın bir nörodejeneratif bir hastalıktır. Parkinson hastalarının beyin patolojisinde yanlış katlanmış alfa sinüklein agregatları (Lewy cisimcikleri) görülmektedir. Çalışmalar sonucunda, bu alfa sinüklein birikiminin nörodejenerasyon derecesi ile doğrudan ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu patolojik agregatlar hücre içinde bulunmakla birlikte prion benzeri bir mekanizmayla sağlıklı nöronlara da geçmektedir. Literatürde nörosin enziminin, alfa-sinüklein yapısını NAC (non Amyloid-β component) bölgesinden keserek yıkımına neden olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Kontrollü ilaç salım sistemlerinde nanopartiküller, nano boyutları sayesinde hücre içine alım kolaylığı gibi avantajlarından dolayı tercih edilmektedir. Son zamanlarda, insan vücudunda en bol bulunan insan serum albumin (HSA) proteini; kolay saflaştırılabilmesi, biyouyumluluk, biyolojik olarak bozunabilirlik, toksik olmaması ve çok sayıda fonksiyonel gruba sahip olması nedeniyle nanopartikül üretiminde önemli bir adaydır. İnsan albumin proteininden nanopartikül üretiminde en sık kullanılan yöntem desolvasyon tekniğidir. Bu yöntemde çapraz bağlayıcı olarak toksik etki gösteren glutaraldehit kullanılmaktadır. Bu çalışmada; terapötik ajan adayı olan nörosin, desolvasyon tekniği ile insan serum albumin nanopartiküllerine kapsüllenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, HSA nanopartikülü üretiminde glutaraldehit yerine doğal çapraz bağlayıcı olan genipin kullanılarak toksik etkinin azaltılması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında ilk olarak, genipin ile çapraz bağlanmış HSA nanopartikülleri için optimum üretim koşulu belirlenmiştir. Sentezlenen nanopartiküllerin karakterizasyonu için Zetasizer, FTIR ve SEM analizleri gerçekleştirilmiştir. Nanopartikül üretimine etki eden değişkenler; HSA konsantrasyonu, çapraz bağlayıcı konsantrasyonu, çapraz bağlanma sıcaklığı, çapraz bağlanma süresi ve manyetik karıştırma hızı olarak seçilmiştir. İncelenen parametreler ışığında, nanopartikül koşulları olarak 20 mg/ml HSA konsantrasyonda, %0.2 w/w genipin HSA oranı olarak belirlenmiştir. Çapraz bağlanma koşulu ise %0.2 w/w genipin/HSA oranı ile 600 rpm'de 2 saat 37°C olarak belirlenmiştir. Böylece glutaraldehit ile 24 saat olan çapraz bağlanma süresi 2 saate düşürülmüştür. Daha sonra, optimum koşulda üretilen HSA nanopartiküllerine nörosin enzimi yüklenmiştir. Enkapsülasyon verimi ELISA kit kullanılarak hesaplanmıştır. Neurosin yüklü HSA nanoparitküllerinin in vitro salım çalışmaları diyaliz membran kullanarak PBS tamponunda gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda istenilen özelliklerde genipin ile çapraz bağlanmış HSA nanopartikülleri üretilmiştir. Optimum koşul olarak seçilen HSA nanopartiküllerine nörosin yüklenerek salım çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İlk 30 dakika içinde patlama etkisi ile nörosinin salındığı görülmektedir. Daha sonra 7 gün boyunca alınan örneklerle ilaç salınımının yavaş devam ettiği görülmektedir. Nörosin yüklü genipin ile çapraz bağlanmış HSA nanopartiküllerinin, ilaç taşıyıcı sistemlerinin gelişimine ve Parkinson hastalığında etkin alternatif bir ilaç olarak literatüre katkıda bulunacağı öngörülmektedir.