COVİD-19 geçiren bireylerde tüm vücut titreşim eğitiminin fiziksel aktivite, kas kuvveti ve solunum fonksiyonlarına etkisi

Çalışmamız COVID-19 geçiren bireylerde tüm vücut titreşim (TVT) eğitiminin solunum fonksiyonları, kas kuvveti, fonksiyonel kapasite, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmek üzere randomize kontrollü çift kör olarak planlandı. Çalışmaya, dahil edilme kriterlerine uyan 18 yaş üstü 42 birey katıldı. TVT grubuna (n=21) haftada 3 gün, 8 hafta boyunca TVT eğitimi ve solunum egzersizleri uygulanırken, kontrol grubuna (n=21) sadece solunum egzersizleri verilmiştir. Tedavi başlangıcında ve bitiminde tüm katılımcıların solunum fonksiyonları spirometri cihazı ile, dispne düzeyi "Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi Ölçeği (mMRC)" ile, fonksiyonel kapasite "6 dakika yürüme testi (6DYT)", "6 dakika pegboard ve ring testi (6DPRT)" ve "COVID-19 Sonrası Fonksiyonel Durum Ölçeği (PCFS)" ile, periferik kas kuvveti "taşınabilir el dinamometresi" ile, fiziksel aktivite "Actigraph GT3X cihazı" ve "Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu (UFAA)" ile, yaşam kalitesi "EuroQol-5D-3L" anketi ile, anksiyete ve depresyon düzeyi "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS)" ve "Olayların Etkisi Ölçeği (OEÖ-G)" ile, yorgunluk düzeyi "Chalder Yorgunluk Ölçeği (CFQ-11)" ve "VAS" ile, kırılganlık "Klinik Kırılganlık Ölçeği (KKÖ)" ile, günlük yaşam aktiviteleri "Lawton-Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri ölçeği" ve "Barthel indeksi" ile, denge "statik postürografi cihazı (TETRAX®)" ve "tekrarlı otur kalk testi (STS)" ile, uyku "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)" ile, ağrı "Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi" ile, semptomlar "COVID-19 Yorkshire Rehabilitasyon Anketi (C19-YRS)" ile ve fiziksel performans "Kısa Fiziksel Performans Bataryası (KFPB)" ile değerlendirildi. Tedavi sonrası tüm gruplar spirometri ölçümlerinde anlamlı gelişmeler göstermiş (p<0,05); zorlu vital kapasite (FVC) ise TVT grubunda daha fazla gelişme göstermiştir. TVT grubunda daha fazla olmak üzere mMRC, 6DYT, 6DPRT, C-19 YRS ve PUKİ ölçümlerinde anlamlı gelişmeler olmuştur (p<0,05). Periferik kas kuvveti ölçümlerinde TVT grubundaki artış (p<0,001), kontrol grubuna kıyasla daha fazla gerçekleşmiştir. TETRAX ölçümleri her iki grup için de anlamlı bulunmazken (p>0,05), STS ve KFPB puanları, TVT grubunda daha fazla olmak üzere, her iki grupta da anlamlı sonuçlanmıştır. Nordic anketine göre TVT grubu el bileği ve omuz ağrısı haricinde tüm ölçümlerde anlamlı değişim göstermiştir (p<0,05). PCFS, CFQ-11, KKÖ, OEÖ-G ve EQ5D-3L ölçeklerinin tedavi sonrası değerlerinde her iki grupta anlamlı değişiklik görülürken, yalnızca CFQ-11 toplam değerinde ve EQ5D-3L VAS puanında kontrol grubuna kıyasla daha anlamlı gelişme olmuştur. UFAA'ya göre iki grup da yürüme ve toplam fiziksel aktivitede anlamlı gelişim göstermiştir (p<0,05). Akselerometre ölçümlerine göre ise TVT grubu hafif fiziksel aktivite, toplam adım sayısı ve toplam OŞFA açısından anlamlı değişim göstermiştir. Lawton Brody ölçeği ve Barthel İndeksi ise anlamlı değişim göstermemiştir. Çalışmamızın sonucunda TVT eğitiminin solunum fonksiyonları, kas gücü, denge, fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi, uyku, fiziksel aktivite alanlarında ek yararlar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.