COVİD-19 pandemisi krizinin uluslararası yönetişim üzerindeki etkileri

Koronavirüs (COVİD-19) pandemisi, modern çağın en tehlikeli sağlık, ekonomik ve siyasi krizlerinden birini oluşturdu. Bu durum uluslararası yeni sistemin yapısındaki zayıf noktaları ortaya çıkardı. Özellikle, ülkeler arasındaki koordinasyonda yaşanan eksiklik nedeniyle ulusal tepkiler çeşitlilik göstererek krizin yönetilmesine ilişkin görüşlerdeki farklılıkları ortaya çıkardı. Bu tabloya bakıldığında sınırları aşan krizlerin yönetimini sağlayacak etkili koordinasyon mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu gösterdi. Bunlara ilaveten başta (Dünya Sağlık Örgütü ) (DSÖ) olmak üzere birçok uluslararası kuruluşun krizin yönetimi konusundaki eleştirilerin hedefi oldu. Bu durum ise kurumların performansının şeffaflığını artırma ve bağımsızlıklarını güçlendirme çağrılarına yol açtığı gözlemlenmektedir. Böylece uluslararası toplumun söz konusu yönetişim mekanizmalarını ve bunların küresel krizlerle olan etkileşimlerini yeniden gözden geçirmeleriyle ilgili gerekliliğiyle karşı karşıya bıraktı. Bu bağlamda 2019 yılının sonlarında Koronavirüs pandemisinin yayılmasıyla daha önceden görülmemiş tehditlere karşı küresel bir koordinasyonu ve iş birliğine ihtiyacını ortaya çıktı. Bununle birlikte uluslararası kuruluşlar ortak çaba ve yönlendirmeleriyle hayati bir öneme sahip hale geldiği görülmektedir. Aslında bu durum sınırları aşan krizlerle başa çıkmak için uluslararası yönetişim fikrini güçlendirdi. Bu çalışmanın ana teması ve sorunsalı olarak aşağıdaki konulardan kaynaklanarak yola çıkılmaktadır. Özellikle Koronavirüs pandemisinin uluslararası yeni sistemdeki uluslararası yönetişim rolü üzerindeki etkisinin ve öneminin ne kadar etkili olduğu tartışılmaktadır? Bu sorudan hakeketle krizin uluslararası yönetişim üzerindeki etkilerini ve bunun siyaseti ile ekonomik düzeydeki sonuçlarını ele alan bir dizi alt soru ortaya çıkmaktadır. Ayrıca pandeminin tehlikesinin artmasına ve etkilerinin derinleşmesine yol açan sağlık ve sosyal etkenler de dikkate alınması gerekmektedir. Bu çalışmanın önemi ise, pandeminin kamu sağlığı ve sosyo- ekonomik dönüşümleri üzerindeki tesirini anlamak ihtiyacından ziyade benzer krizlerle başa çıkmak için güçlü kanıtlara dayalı etkili yönetişim politikalarının geliştirilmesi gerekliliğini vurgulamaktan doğmaktadır. Bu çalışma, uluslararası yönetişim kavramını aydınlatmayı, Koronavirüs pandemisinin yönetişimin çeşitli yönleri üzerindeki etkilerini araştırmayı, kriz yönetimi politikalarını analiz etmeyi ve bunları karşılaştırmayı hedeflemektedir. Bihassa kriz sırasında uluslararası iş birliği seviyesini değerlendirmeyi analiz etmektedir. Aynı zamanda, uluslararası yönetişimdeki aktörleri belirlemeyi ve pandemi sonrası için gelecekteki senaryoları önermeyi amaçlamaktadır. Öte yandan çalışmada, Koronavirüs pandemisinin II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası sisteme daha önce benzeri görülmemiş bir meydan okuma teşkil ettiğini de vurgulamak gerekir. Bu durumun yüksek düzeyde uluslararası bir koordinasyon mekanizması gerektirdiğini ve küresel yönetişim üzerinde derin etkiler yarattığını varsayan hipotezlerden hareket etmektedir. Dolayısıyla Çalışmanın, yönetişim kavramının tarihsel gelişimini incelemek için tarih, bağlamda yöntemini, Koronavirüs krizinin uluslararası yönetişim üzerindeki etkilerini analiz etmek ve sonuçlar çıkarmak için analitik betimleyici yöntem kullanılmaktadır.. Anahtar Kelimeler: Koronavirüs Pandemisi (COVID-19), Uluslararası Yönetişim, Uluslararası Krizler, Uluslararası Aktörler, Uluslararası Sistem.