Covid-19 pandemisinin finansal oranlar üzerine etkisi: BIST'te bir inceleme

Tüm dünyaya yayılan Covid-19 pandemisi sağlık alanı başta olmak üzere ekonomik, sosyal, toplumsal ve psikolojik etkileri de beraberinde getirmektedir. Küreselleşen dünyada bağımlı ticari ilişkilerin varlığı sebebiyle pandeminin etkisi de küresel boyutta yaşanmaktadır. Ekonomik faaliyetler üzerindeki daraltıcı etkisi tüm sektörleri doğrudan etkilemektedir. Covid-19 pandemisinden oluşan zararları minimuma indirmek amacıyla bazı tedbir ve kısıtlamalar uygulanmaya başlanmıştır. Uygulanılan tedbirler insanların yaşamlarında bazı değişimlere neden olmuştur. Çalışmada Covid-19 küresel pandemisinin BIST Sınai endeksinde işlem görmekte olan firmaların finansal tabloları üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümde, Covid-19 pandemisinin ekonomik etkileri hem küresel boyutta hem de ülkemiz bazında iki grupta incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, finansal analizin gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynayan finansal tablolar ve finansal analiz teknikleri hakkında teorik bilgilere yer verilmiştir. Çalışmada oran analizlerinde kullanılan likidite oranları, karlılık oranları, mali yapı oranları ve faaliyet oranlarına bu bölümde yer verilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde ise BIST Sınai endeksinde faaliyet gösteren işletmelerin 2018 Aralık -2021 Eylül dönemlerini kapsayan çeyrek dönemlik finansal tablolarına oran analizi tekniği uygulanmıştır. Covid-19 öncesi ve Covid-19 dönemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olup olmadığını tespit etmek amacıyla oran analizi sonuçlarına bağımlı grup t-testi uygulanmıştır. Sonuç olarak, analize dahil edilen 40 orandan, likidite oranlarında; nakit oran, stoklar/dönen varlıklar oranı, kısa vadeli alacaklar/dönen varlıklar oranı, finansal yapı oranlarında; UVYK/kaynak toplamı oranı, KVYK/kaynak toplam oranı, dönen varlıklar/varlık toplam oranı, maddi duran varlıklar/varlık toplamı oranı, faaliyet oranlarında; çalışma sermayesi devir hızı oranı, karlılık oranlarında; VÖK/ özkaynak oranı, brüt satış karı/net satışlar oranı ve satılan malın maliyeti/ net satışlar oranlarında Covid-19 öncesi ve Covid-19 dönemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmektedir. Anahtar Kelimeler: BIST Sınai endeksi, Covid-19 Pandemisi, Oran analizi, T-testi