İngilizce ders kitaplarının Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Programındaki genel yetkinlikler bağlamında eleştirel söylem çözümlemesi

Dilin kullanımı hiçbir zaman tarafsız değildir (Fairclough, 1992). Yazılı veya sözlü bütün metin türleri amaçlı ya da amaçlı olmaksızın belirli ideolojileri yayar. Bununla birlikte, gazete makaleleri, politik konuşmalar, eğitim materyalleri, reklamlar gibi okuyucu/dinleyici üzerinde belirli etkiler yaratmaya yönelik olarak tasarlanmış kimi metinlerin daha yoğun ideolojik yüke sahip olduğu düşünülebilir. Bu bağlamda en çok karşılaşılan metin türlerinden birisi eğitim yoluyla düzenli olarak devletin egemen olan politikalarını uygulamaya yönelik hazırlanmış ders kitaplarıdır. Crawford'un da belirttiği gibi: "Ders kitapları okullardaki müfredatın baskın bir tarifi ve kültürel, ekonomik ve politik çatışma ve uzlaşmaların bir yansımasıdır" (2000, p.1). Bu nedenlerle, ders kitaplarının içeriklerine odaklanan çalışmaların yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış ve Türkiye'de yaygın olarak kullanılan üç farklı 8. sınıf İngilizce ders kitabının seçili ünitelerindeki metinleri Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Programında (ADOÇEP) yer alan Genel Yetkinlikler (Bildirimsel Bilgi, Beceri ve Yapabilme Bilgisi, Varoluşsal Yetkinlik, Öğrenme Yetisi) bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı ise, söz konusu ders kitaplarındaki ADOÇEP'te bulunan genel yetkinliklerle bağlantılı ideolojileri ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada ders kitaplarında genel yetkinlikler sunulurken ortaya atılan olası ideolojik çıkarımları belirlemek amacıyla Eleştirel Söylem Analizi (Fairclough, 1992, 1995; Van Dijk, 1998; Wodak, 1995) ve özellikle Fairclough'un Eleştirel Söylem Analizi Çerçevesi kullanılmıştır. Anahtar kelimeler: Genel yetkinlikler, ADOÇEP, eleştirel söylem analizi, ideoloji, İngilizce ders kitapları