Ham petrol, doğal gaz, siyaset ve ekonomik büyüme: Hazar Denizi Bölgesi'nin etki ve nedensellik analizi

Bu çalışmanın temel amacı, Hazar Denizi bölgesindeki ham petrol ve doğal gazın ekonomik büyümeyle olan etkisini ve nedenselliğini araştırmaktır. Ayrıca, bölgesel siyasetin ham petrol ve doğal gazla olan etkisini ve nedenselliğini analiz etmek ve bölgenin güçlü ve zayıf yanlarını, dış fırsat ve tehditlerini araştırmakta çalışmanın önemli amaçlarındandır. Bu çalışmada ham petrol, doğalgaz, siyaset ve ekonomik büyümenin etkisini ve nedenselliğini saptamak için 1997-2015 yılları arasındaki zaman serisi verileri göz önüne alınarak sıradan en küçük kareler yöntemi ve Granger nedensellik testi kullanılmaktadır. Sonuçlar, ham petrol ve doğalgazın bölgenin ekonomik büyümesi üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, doğalgaz ve ham petrol üzerinde önemli bir etkiye sahip olan politik değişkenler dikkate alındığında belirgin bir gerileme modeli bulunmamıştır. Şimdi, Granger nedenselliği testini göz önüne alırsak, ekonomik perspektiften, GSYİH, ham petrol fiyatını ve ihracatını etkiliyor. Bu durum, GSYİH ile ham petrol fiyatı ve GSYİH ile ham petrol ihracatı arasında tek yönlü nedensel bir ilişki olduğuna işaret etmektedir. Şaşırtıcı bir şekilde, bu yön, GSYİH ve doğalgaz arasında farklıdır. Burada, GSYİH ve doğalgaz zıt fakat tek yönlü nedensel ilişkiye sahiptir yani; doğalgaz fiyatı ve ihracat GSYİH'da Granger nedenselliğine neden olur. Öte yandan, siyasal perspektif göz önüne alındığında, Granger nedensellik testinin bulguları, aralarında tek taraflı anlamlı bir nedensel ilişki bulunan yedi çifti göstermektedir.