Cryphonectria parasitica' nın farklı vejetatif uyum grupları arasında Cryphonectria hypovirus 1'in yatay taşınımı

Amaç: Bu çalışmada; Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesinde son yıllarda varlığı saptanan Cryphonectria parasitica'nın 25 farklı vejetatif uyum (vc) grubu arasında kestane kanserinin biyolojik mücadele ajanı olan Cryphonectria parasitica hypovirus 1 (CHV1)'in yatay taşınım durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Çalışmada spesifik primerler ile moleküler olarak vic genotip (vc grup) tanısı halihazırda yapılmış 25 farklı vc gruptan 48 C. parasitica izolatı CHV-1'in yatay taşınım testlerinde kullanılmıştır. Bu izolatlardan 5'i CHV-1 donörü olarak seçilmiş olup farklı vc gruplarını (EU-1, EU-3, EU-12, EU-45 ve EU-51) temsil eden ve moleküler olarak CHV-1 varlığı saptanmış hipovirülent izolatlardır. Geri kalan 43'ü alıcı olarak seçilmiş turuncu renkli, virülent özellikte CHV-1 içermeyen izolatlardır. CHV-1'in yatay taşınım testinde, donör izolat ve alıcı izolatlar PDA besi ortamında aralarında 3-4 mm boşluk olacak şekilde yan yana geliştirilerek hif temasında bulunmaları sağlanmıştır. Miselyal koloni gelişimi sırasında alıcı konumdaki izolatın turuncu kolonisinin beyaza dönmesi durumu, donör izolattan alıcıya CHV-1'in yatay taşınımın gerçekleştiği pozitif reaksiyon olarak değerlendirilmiştir. Turuncu gelişmeye devam eden alıcı kolonilerde ise CHV-1'in taşınımının olmadığı negatif reaksiyonlar olarak kabul edilmiştir Şüpheli durumlarda ise alıcı izolatın ilgili kısmından alınan miselyal diskten elde edilen izolatta dsRNA analizi yapılmıştır. Bulgular: Farklı vc gruplardan C. parasitica izolatları ile yapılan CHV-1 yatay taşınım testlerinde 203 eşleştirme kombinasyonundan sadece 20 eşleştirmede CHV-1'in taşınımı pozitif bulunmuştur. Hipovirülent donörlerden, EU-1 vc grup izolatı sadece EU-21 ve EU-60 izolatlarına; EU-3 izolatı sadece EU-1, EU-10, EU-21 ve EU-29 izolatlarına; EU-12 izolatı sadece EU-21, EU-29, EU-33 ve EU-51 izolatlarına; EU-45 izolatı ise EU-1, EU-51, EU-21 ve EU-60 izolatlarına; EU-51 izolatı ise sadece EU-1 izolatına CHV-1 başarılı bir şekilde aktarılmıştır. CHV-1'in taşınımı yapılan dsRNA analizi ile teyit edilmiştir. Sonuç: Çalışmadan elde edilen veriler göstermiştir ki, CHV-1 'in farklı vc gruplar arasında taşınımı önemli ölçüde engellenmektedir. Bazı vc gruplar arasında CHV-1' in değişen oranlarda yatay taşındığı görülse de %90,2 gibi büyük bir oranda taşınım gerçekleşmemiştir. Sonuç olarak; ülkemizde son yıllarda C. parasitica popülasyonları içerisinde artış gösteren vc grup çeşitliliğinin, hipovirülent ırkların doğada yayılmasını olumsuz etkileyebileceği ve bunun da kestane kanserinin biyolojik mücadelesinde başarıyı düşürebilecek bir faktör olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Cryphonectria hypovirus 1 (CHV-1), Cryphonectria parasitica, dsRNA, Yatay taşınım