Cumhuriyet dönemi modernleşmesinde kadın ve yurttaşlık meselesi

Bu çalışma modernleşme ve ataerkilliğin arasındaki organik bağı, kadın ve kadın hakları mücadelesi üzerinden anlatmaktadır. II. Meşrutiyet ile başlayan kadın hakları mücadelesi sadece hukuki zeminde verilen bir mücadele olmakla kalmamıştır. Asıl mücadele toplumsal alanda kadının yeniden konumlandırılması alanında verilmiştir. Balkan Savaşlarıyla başlayıp Millî Mücadele ile devam eden uzun savaş koşullarında ise hak mücadelesi hayatta kalma mücadelesine dönüşmüştür. Cumhuriyetin ilanından sonra kazanılan siyasi haklar ve değişen toplumsal koşullar içerisinde kadın pasif bir kabul ediş dönemine girmiştir. Cumhuriyet dönemi ile birlikte ataerkil düşüncenin kaynağı değişmiş olsa da kendisi varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Bu noktada kadının kamusal alanda varlığının yeni koşulları geliştirilmiş, sistemin devamı için yeni araçlar icat edilmiştir. Böylece kadın modernleşmesinin yeni sınırları belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı tüm bu süreçleri kapsayacak şekilde gerçekleşen kadın hakları mücadelesini tarihi bir perspektif ile açıklamaya çalışırken, toplumu şekillendiren ataerkil düşünce yapısının sürecin her safhasında ne derece etkili olduğunu tespit etmektir. Ayrıca kadınların sosyal ve siyasal haklarını kazanımının verilen mücadele sonucunda elde edilmiş bir hak mı yoksa Cumhuriyet'in Türk kadınına bir armağanı mı sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu amaç doğrultusunda tarama derleme yöntemi kullanılarak telif ve tetkik eserler, gazete ve dergiler, Meclis tutanakları incelenerek soruların cevabı bulunmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadın, Kadın hakları, Feminizm, Cumhuriyet