Cumhuriyet Dönemi`nde Türk resminde lirik soyutlama yaklaşımları

ÖZET 1947 yılında Amerikan Soyut Ekspresyonizm' ine paralel olarak gelişen Lirik Soyutlama akımı, Paris'te ilk ortaya çıktığı zaman büyük heyecan yaratmıştır. Bu akım, kısa sürede diğer Avrupa ülkelerine de yayılmış ve Almanya ile İtalya'da da Lirik Soyutlama anlayışı doğrultusunda yeni denemeler yapılmıştır. Bu akımın yaratılmasına; Erken Modernizm'in öncüleri olan Wassily Kandinsky, Paul Klee ve Picasso'nun Sentetik Kübizm'i, Sürrealist' lerin çalışmaları ve düşünceleri kaynaklık etmiştir. Batı da Lirik Soyutlama' da bu gelişmeler yaşanırken; Türk resmi ile Lirik Soyutlama üslubu Batıdaki olduğu gibi doğal bir süreç geçirmeden resmimizde yer almıştır. Çünkü bu akımın Batıdaki oluşumunda II. Dünya savaşı sonrası yaşanan yokluk, bunalım ve melankoli evreleri yatmakta idi. Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte Batı ya pencerelerini açan Türk resim sanatı, özellikle Fransa ve Almanya'ya eğitim için gönderilen sanatçıların yurda dönüşleri ile büyük bir ivme kazanmıştır. 1950'den sonra gelişen toplum bilinci ile Uluslararası kültür ve sanat yarışı ülkemiz sanatçılarını da etkilemiş, kendi kişilikleri doğrultusunda özgünlük ve yenilik kavramları üzerinde yoğunlaşmalarına sebep olmuştur. Türk resminde Lirik Soyutlama üslubu ile resim yapan sanatçılarımız özellikle Fransız ekolünden etkilenerek bu ülke sanatçılarının anlatım dili olan renkçi ve lekeci bir anlatım dilini benimsemişlerdir. Başta Zeki Faik İZER, Nejat Melih DEVRİM ve Mübin ORHON gibi ressamlarımız olmak üzere bir çok Lirik Soyut anlatımcı ressamlarımızın eserleri yurt içi ve yurt dışı koleksiyonlarda Türk resim sanatının çağcıl bir yapı doğrultusunda gelişimine yapı taşı oluşturmaktadır.