Cumhuriyet'in ilk yıllarında vatandaş eğitiminin temelleri (1923-1938)

Cumhuriyetin kurulmasıyla müfredat programlarında Cumhuriyet vatandaşının sahip olması gereken bilgi, beceri ve değerler doğrultusunda değişiklikler yapılmıştır. Bu dönemde devletin ideolojisi ve ideal insan yetiştirme hedefi ders kitaplarına yansımış ve ders kitapları bu doğrultuda yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca vatan sevgisi ve millet olma bilinci de ulaşılmak istenen hedeflere uygun olarak ders kitaplarında yer almıştır. Cumhuriyetin gerektirdiği ideal insan modelinin oluşturulmasında okullarda verilen vatandaşlık eğitimi büyük rol oynamıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında yetişecek nesillere Cumhuriyet rejimini benimsetmek, devletin temel felsefesi olmuştur. Atatürk, tarih araştırmalarıyla yakından ilgilenmiş, milli tarihimizi oluşturmak için yapılan çalışmalara öncülük etmiştir. Bu dönemde Türkler hakkındaki asılsız iddialara cevap verebilmek için tezler ortaya atılmıştır. Bu çalışmada Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Tarih Tezi ve Güneş Dil Teorisi doğrultusunda milli duyguları benimsemiş nesiller yetiştirmek için nasıl hareket edildiği ve vatandaş eğitiminin hangi temellere dayandırıldığı ele alınmıştır. Atatürkçü düşünceyle ulusal kimliğin inşası tarih, dil, coğrafya, beden terbiyesi ve spor, arkeoloji, antropoloji ve yurt bilgisi alanlarında işlenmiştir. Sözü edilen bu alanların ders kitaplarına yansımaları ve vatandaş eğitimine katkıları ele alınmıştır. Özellikle Atatürk tarafından kaleme alınmış olan büyük eser 'Nutuk' ve Atatürk'ün direktifleriyle Afet İnan tarafından yazılmış olan 'Vatandaş İçin Medeni Bilgiler' kitabı çalışmada yararlanılan başlıca kaynaklar olmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve literatür tarama yöntemleri kullanılmış; Cumhuriyetin ilk yıllarında okutulan ders kitaplarından temin edilenler, o dönemi konu alan kitaplar, dergi, makale ve tezlerden yararlanılmıştır.