Dağılma döneminde Osmanlı dış politikası

Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'ni dağılma sürecine götüren diplomatik faaliyetler üzerinde durulmuştur. Osmanlı'nın Kuruluş döneminden, dağılma dönemine kadar gerçekleştirdiği elçilik faaliyetleri izah edilmeye çalışılmıştır. Osmanlı'nın 1793 yılına kadar izlediği diplomatik faaliyetler ile 1793 sonrası uyguladığı diplomatik faaliyetler birbirinden farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bunun nedeni ise 1793 yılına kadar Osmanlı Devleti, gücüne ve geleneklerine güvenen bir devlet olması ve bunun yanı sıra dini inancına göre Hıristiyan ülkelerle uzun süre kalamayacağı düşüncesi idi. Osmanlı Devleti, Avrupa'ya 1793 yılına kadar gerekli gördüğünde elçi göndermiştir. Fakat gönderilen elçilerin birçoğu diplomat olarak hem bilgisiz hem de yabancı dili zayıf kişilerdi. Bu durumun, 1793 sonrası değişmeye başladığı gözlemlenmiştir. Bu tarihten itibaren, Osmanlı, Avrupa karşısında zayıfladığını anlamış ve buna göre diplomatik faaliyetlerinde değişiklikte bulunmuştur. Bunun neticesini, III. Selim döneminde açılan ilk ikamet elçiliklerimizde görebiliriz. II. Mahmud döneminde ise modernleştirilen Tercüme odası ve Reisülküttablık müessesesinin Hariciye Nezaretine dönüşmesi (dışişleri bakanlığı) de diplomatik alanda gerçekleştirilmiş olan modernleşme faaliyetlerinin bir sonucudur. Fakat, Osmanlı Devleti diplomatik faaliyetlerini geç başlatmasıyla Avrupa'nın gerisinde kalmış ve sonuç olarak bu durum, Osmanlı'yı dağılma sürecine girmeye zorunlu bırakmıştır.