Dağılımlı J2000-S hidrolojik modelinin uygulanması: Akarsu tarımsal drenaj havzası örneği

Bu araştırmada; su-kütle transfer modeli olan J2000-S hidrolojik modeli, sınırları iyi belirlenmiş bir tarımsal drenaj havzasına uygulanarak su ögeleri hesaplamalarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışma, Aşağı Seyhan Ovasında yer alan 9495 ha büyüklüğündeki Akarsu Sulama Birliği sahasında yürütülmüştür. Modelin çalışması için gerekli olan veriler, hidrolojik yıl baz alınarak yapılan arazi gözlemlerimden ve mevcut arşivlerden derlenerek hazırlanmıştır. Su bütçesi ögeleri hesaplamalarında, kütlenin korunumu ve hidrolojik su dengesi yöntemleri esas alınmıştır. Modelin kalibrasyonunda 2006-2011 yıllarında, doğrulanmasında ise 2012-2015 yıllarında gözlenen veriler kullanılmıştır. Modelin kalibrasyonu ve doğrulanması tamamlandığında, simülasyonun hata istatistikleri değerlendirilmiş; model simülasyonlarının kabul edilebilir değerler olduğu sonucuna varılmıştır. Gelecek yıllarda olası yağış azalması ve sulama sularının azaltılması gibi yönetim senaryoları geliştirilmiştir. Model senaryoları dikkate alınarak, havzanın çıkışındaki drenaj debilerinde ve evapotranspirasyon miktarlarında ki değişimler ortaya konulabilmiştir. Çalışma ile, tarımsal drenaj havzasında J2000-S modeli kullanılarak su ögelerinin hesaplanabileceği, oluşturulabilen yönetim senaryolarına göre havza tepkilerinin önceden belirlenebileceği sonucuna varılmıştır. Modelin benzer havzalara uygulanması önerilmiştir.