Davranışsal finans açısından kadınların yatırım alışkanlıkları: Manisa örneği

Geleneksel finans; kişilerin her zaman rasyonel karar verebildiği, geleceğe dair tahminlerde önyargı taşımadığı ve piyasaların etkin olduğu varsayımları temelinde geliştirilmiştir. Bundan dolayı geleneksel finans kuramları insanların rasyonel hareket ettikleri varsayımından hareket eder ve psikolojik faktörleri yok sayar. Yapılan ampirik çalışmalarda bu varsayımların yanıldığını gösteren bulgular tespit edilmiş, belirsizlik ve risk altında kişilerin sürekli surette rasyonel davranmadıkları görülmüştür. Bireylerde bulunan bu irrasyonel davranışları açıklamak üzere sosyolojinin ve özellikle psikolojinin katkılarıyla gerçekleştirilen çalışmalar davranışsal finansı, literatüre kazandırmıştır. Modern bir finansal davranış olgusu olan davranışsal finans özellikle kişilerin duygu ve düşünceleri üzerinde sebep olduğu yönlendirmelerle yatırım kararlarını olumlu veya olumsuz şekillerde etkiler. Kadınların evin mali işlemlerinde hakimiyeti söz konusu olduğundan tasarruflarını yatırıma yönlendirme olanakları daha çoktur. İşte bu noktada kadınların büyüklü küçüklü yatırımlarını yönlendirmede davranışsal finansın ne derece ve ne yönde etkili olduğunu belirleme ihtiyacı doğar. Bu çerçevede bu çalışmanın amacı, iş kadınlarının finansal davranış kalıplarının belirlenmesidir. Çalışma kapsamında 314 çalışan kadın ile görüşülmüş, tasarruf, harcama ve yatırım alışkanlıkları sorgulanmıştır. Gerçekleştirilen çalışma neticesinde çalışan kadınların yatırım ürünlerine aşinalık düzeyleri düşük çıkarken, neredeyse her birinin bilgi sahibi oldukları halde bireysel emekliliğe sahip olmadıkları gözlemlenmiştir. Katılımcıların yarısından fazlasının tasarruf alışkanlığı olduğu fakat tasarruflarını finansal sistem dışındaki aracılarda tuttukları, düşük riski tercih eden bir profil çizdikleri tespit edilmiştir. Özetle davranışsal finans açısından kadınların yatırım alışkanlıklarının kendilerine verilecek eğitimler ile geliştirilmesi, başta tasarruf alışkanlıklarını arttırmak olmak üzere tasarruf ettikleri meblağın artırılması ve doğru finansal aracılarla değerlendirilmesi hususlarında eğitilmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Davranışsal Finans, Bireysel Yatırımcı, Finansal Karar, Risk ve Belirsizlik, Davranışsal Finans Eğilimi.